Kinh doanh nhạc vàng

cd 1 copy copy copyDòng nhạc Bolero, từ lâu đã chiếm được thị hiếu và cảm tình của người yêu âm nhạc.5 năm trở lại đây, hoạt động kinh doanh âm nhạc hướng về dòng nhạc xưa nói chung và nhạc vàng nói riêng không còn là “của hiếm” khi thị hiếu người dân bắt đầu quay về chuộng âm thanh dìu dặt thời dĩ vãng.

Nhạc Vàng - dòng nhạc một thời bị cấm đoán vì lý do chính trị nay đã được tự do tung bay trên bầu trời âm nhạc Việt Nam với nhiều cung bậc cảm xúc và cũng mang lại cho các ông bầu bộn tiền.

Nam danh ca lừng lẫy với dòng nhạc bolero (thường gọi là nhạc vàng) Chế Linh sẽ về nước biểu diễn 4 đêm tại Hà Nội, Sài Gòn, Đà Nẵng và Hải Phòng vào trung tuần tháng 10 này. Tiếp bước sự thành công của các danh ca đã về Việt Nam trước đó như: Tuấn Vũ, Quang Lê, Mai Quốc Huy, Phương Dung, Thanh Tuyền, Hương Lan, Mạnh Quỳnh… lần này với tên gọi “CHẾ LINH - 30 NĂM TÁI NGỘ”, giọng ca vàng hải ngoại này đang toàn tâm để phục vụ công chúng trong nước sau bao năm xa cách. Dòng nhạc một thời làm rung động hằng triệu con tim của người yêu nhạc nay đã được tự do tung bay trên bầu trời âm nhạc Việt Nam với nhiều cung bậc cảm xúc trên truyền hình, radio hay rạp hát… Sự trở lại của nó được công chúng đón nhận là một minh chứng: Cái gì hợp lý thì tồn tại.

Kinh doanh thị hiếu của công chúng

Bầu Tiến, tức ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Công ty Hãng phim Châu Á, là người có công đưa các danh ca nổi danh nhất của dòng nhạc vàng ở hải ngoại như: Tuấn Vũ, Quang Lê về Việt Nam, chuyện mà trước đó khó thực hiện được vì nhiều lý do khác nhau. Bỏ ra gần 4 tỷ đồng để đón Chế Linh về làm một liveshow ở Trung tâm Hội nghị Quốc gia, rồi hơn 3 tỷ đồng cho liveshow Quang Lê, trong thời buổi kinh tế khó khăn này không phải là chuyện đơn giản. Từ chuyện lo chi phí ăn ở đi lại cho ê kíp chương trình, rồi cát xê (lên tới vài trăm triệu đồng cho một đêm diễn), phải là những ông bầu có nguồn lực tài chính dồi dào và đam mê mới theo nổi công việc kinh doanh này.
  
“Tôi làm trước tiên do đam mê mãnh liệt với dòng nhạc vàng. Từ đam mê đó, tôi nhận thấy có nhiều người muốn nghe lại dòng nhạc do chính thần tượng của họ hát. Giờ  đây, mọi chuyện đã “thuận buồm xuôi gió” từ chuyện mời ca sĩ về nước biểu diễn cho đến xin phép trình diễn. Tôi biết sự chờ đợi háo hức của công chúng khi được nghe lại ca khúc, thần tượng thuở nào mà với nhiều người đã là kỷ niệm. Bây giờ tất cả đang trở lại như giấc mơ của chính họ”, bầu Tiến tâm sự.

Bầu Tiến không phải là người có thâm niên trong lĩnh vực ca nhạc. Ông chỉ mới bắt đầu có ý định thực hiện các show ca nhạc cách đây 3 năm. Ông cho biết việc ông mời được các danh ca từ hải ngoại về nước hát nhạc vàng phục vụ công chúng là bởi chứ tín trong công việc. Nếu một khách hàng bất kể là ai đặt vé VIP thì họ sẽ nhận được vé VIP chứ không có chuyện “treo đầu dê bán thịt chó” hay vì sức ép nào đó mà lấy vé của người này đưa cho người kia. Chữ tín trong kinh doanh chính là sự chuyên nghiệp, chuẩn mực. Liveshow tổ chức ở hải ngoại rất chuyên nghiệp, nên khi vận hành ở Việt Nam mọi chuyện phải ăn khớp với nhau. Nhiều ông bầu cho rằng bầu Tiến là người giỏi nắm bắt cơ hội và hiểu thị hiếu của công chúng. 

“Tôi không cho rằng nhạc vàng đang là thị hiếu của công chúng hiện nay. Nhiều người thích chỉ vì dòng nhạc này dễ nghe, dễ đi vào lòng người và một thời bị cấm đoán, nghe lén lút. Bây giờ được nghe tự do thì tất nhiên công chúng sẽ đổ xô mua vé để nghe lại ca khúc cũ mà họ thích và nhìn tận mắt thần tượng của mình”, bà Nguyễn Thị Hoài Oanh, tức bầu Oanh, Giám đốc Công ty Cổ phần Giới thiệu Văn hóa Nghệ thuật Đông Đô cho biết.

Họp báo giới thiệu liveshow Chế Linh tại Việt Nam.

Bỏ tiền tỷ, nhưng cũng thu tiền tỷ

Bầu Oanh bắt đầu nghiệp bầu sô lúc 20 tuổi và đã trải qua nhiều cung bậc cảm xúc của nghề này. Giờ bước sang tuổi 40, bà quyết định bỏ ra 10 tỷ đồng để làm chương trình “Tình yêu và bước nhảy”, liveshow của nghệ sỹ Nguyễn Hưng tại Đà Nẵng, Sài Gòn và Hà Nội. Với kinh nghiệm 20 năm trong nghề, bà Oanh hiểu thị hiếu công chúng, từ gu nghe nhạc của từng vùng miền, từng thời điểm cho tới phong cách trình diễn.

“Tôi bỏ ra nửa triệu đô la Mỹ để làm một liveshow mà tôi biết chắc là sẽ lỗ. Với một êkip lên tới 56 người gồm vũ công (từ hải ngoại), nhóm bè, ban nhạc… tập luyện trong 6 tháng trời thì chi phí bỏ ra không hề nhỏ. Tôi làm vì niềm đam mê, và muốn xây dựng một thương hiệu cho một show ca nhạc đặc biệt, có đất diễn hằng năm, chứ không phải làm ăn chụp giật, nhất thời”, bầu Oanh nói.

Bầu Oanh vẫn tiếp tục làm show mặc dù nhiều năm làm liveshow Phú Quang bị lỗ. “Biết lỗ mà vẫn làm vì nói thực tôi có những chương trình khác bù vào. Tôi làm Nguyễn Hưng vì biết được cá tính âm nhạc của anh ấy và tôi tin lần sau minh tiếp tục làm sẽ có lãi”, bà bầu chịu chơi nổi tiếng đất Hà thành cho biết.

Thực tế, giá vé các liveshow này thường dao động ở mức 500.000 cho đến 2,5 triệu đồng. Nếu bán hết vé thì mỗi liveshow như vậy nhà tổ chức cũng thu được vài tỷ. Như liveshow Chế Linh tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Mỹ Đình, Ban tổ chức bán ra vài ngàn vé, riêng vé VIP giá 2,5 triệu đồng có tới hơn 100 chỗ ngồi thì tính ra đã có gần 300 triệu rồi, giá vé 2 triệu đồng có tới gần 100 chỗ ngồi…( trong đó chưa tính vé siêu VIP giá tới 3 triệu đồng sẽ được dự tiệc mặn, giao lưu cùng các người mẫu, ca sỹ hải ngoại). Giá vé từ 500 đến 700 ngàn đồng có khoảng 300 vé, còn lại từ 900 ngàn đồng, 1,1 triệu đồng, 1,3 triệu đồng, 1,5 triệu đồng…cho đến giá vé VIP.  

Bầu Tiến khẳng định: “Hầu như liveshow nhạc vàng nào chúng tôi cũng có lãi. Như liveshow Quang Lê, chúng tôi lãi tới 500 triệu đồng”. Con số này không bất ngờ nếu biết liveshow của Tuấn Vũ trước đây ở Hà Nội kéo dài hàng chục đêm, giá vé chợ đen cao gấp đôi giá gốc. Liveshow sau này của Quang Lê cũng vậy. Công chúng yêu nhạc vẫn đang dành cho dòng nhạc xưa cũ này một chỗ đứng đặc biệt. Và trong tương lai nhu cầu thưởng thức dòng nhạc này chưa dừng lại.

Ba phân khúc kinh doanh của nhạc vàng

Hoạt động kinh doanh dòng nhạc vàng trong nước có thể chia ra làm ba phân khúc, cả ba phân khúc này hoạt động đều rất hiệu quả. 

Ở phân khúc thứ nhất, nhạc vàng được trình diễn tại các phòng trà ca nhạc hạng “sang”, với đối tượng khách là giới trí thức trung lưu trở lên. Trong những năm 2000 - 2007, phòng trà là một trong những hình thức kinh doanh vừa nhàn nhã, sang trọng, vừa “hốt bạc” với doanh thu chục triệu/đêm. Tại TP.HCM, thời điểm ấy, phòng trà 1B Lê Duẩn, Không Tên, Văn Nghệ, hay bình dân hơn là Guitar Gỗ với vua guitar Châu Đăng Khoa và giọng ca trầm khàn có một không hai Nguyên Phương… đã trở thành chốn yêu thích trong giới mộ điệu.

Một phân khúc khác mà các nhà kinh doanh dòng nhạc này hướng đến là những người yêu nhạc ở tầm thu nhập trung bình. Đó là giới trẻ, sinh viên, viên chức… Chính vì thế, Sài Gòn mọc lên hàng loạt quán café nhạc tầm tầm, nơi người ta có thể đến để nghe nhạc, trò chuyện, gặp gỡ bạn bè trong một không gian “mở”. Giá của loại hình này không quá 100 ngàn đồng/một phần uống/người. Đây cũng là loại hình kinh doanh “phủ” rộng nhất với số lượng các quán cafe, nhạc xưa lớn nhỏ đủ kiểu từ trung tâm đến các ngõ nhỏ ở quận ngoại thành… Nếu như tại các phòng trà, ca sĩ biểu diễu hầu hết đều thuộc hàng “có tên” trong giới ca nhạc TP thì biểu diễn ở café – nhạc chủ yếu là các ca sĩ không chuyên, sinh viên tại nhạc viện và một số trường khác.

Phân khúc “cao cấp nhất” là kinh doanh theo “show”. Theo nhạc sĩ Võ Công Diên, Hội nhạc sĩ TP.HCM thì mảng kinh doanh này đòi hỏi các “bầu” phải có vốn mạnh, quen biết rộng với giới ca sĩ - nghệ sĩ chuyên dòng nhạc vàng trong và ngoài nước để đáp ứng nhu cầu lớn của giới mộ điệu. Làm show nhạc vàng cũng là hình thức kinh doanh nhạc cần vốn đầu tư lớn, với tiền tỉ cho mỗi show, và mức thu về cũng khá cao. Đây là kiểu kinh doanh quy mô lớn, đầu tư đậm, ăn đậm của giới kinh doanh nhạc vàng như bầu Tiến, bầu Hoài Oanh như đã nói ở trên, hướng đến giới mộ điệu, đặc biệt là phân khúc thu nhập cao. Kinh doanh kiểu này không thường xuyên, nhưng “làm show nào thu show đó”, hình thức tập trung, mới lạ, thu hút và rất “có ăn”.

Các giọng ca hải ngoại đang có xu hướng trở về Việt Nam biểu diễn.

“Có ăn” nhất vẫn là liveshow

Dù kinh doanh nhạc vàng là một hướng kinh doanh mới trong lĩnh vực ca nhạc nhưng trong bối cảnh khó khăn chung do cơn bão giá, thú thưởng thức thanh lịch ấy đang lắng dần xuống do người dân thắt chặt chi tiêu trong sinh hoạt hàng ngày. 

Một số phòng trà hoạt động cầm chừng và đóng cửa đã phần nào nói lên thực trạng khá ảm đạm của nhạc vàng trong một năm qua. Tại TP. HCM, lần lượt các phòng trà Em và Tôi, Lạc Cầm, Sóng Nhạc… ‘rủ nhau” đóng cửa trong năm 2011 khiến người mộ điệu ít nhiều hụt hẫng. Phòng trà nhạc Trịnh thuộc quán cafe Ân Nam, ATB của ca sĩ Ánh Tuyết, Tiếng Dương cầm của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 cũng vắng vẻ hơn trước.

Thu hút được lượng khách đáng kể có lẽ chỉ có cụm café - nhạc đường Ngô Thời Nhiệm gồm nhiều quán cafe chuyên biểu diễn nhạc vàng hằng đêm như: Sỏi Đá, Dòng Sông Xanh, Khúc Ban Chiều. Tuy nhiên, theo nhận định của nhiều khách quen, có lẽ nhờ khâu cafe “cứu” nhạc, bởi không gian đẹp và giới văn phòng vốn coi cụm cafe này như một “chốn quen” để hò hẹn, chuyện trò. Cafe Ngõ Nhỏ, vốn gần như “độc quyền” về nhạc xưa ở khu vực quận 2, rất “hút khách” vào khoảng thời gian 2007 - 2009, trong năm 2010 - 2011 cũng vắng lặng đi nhiều. Cùng một chủ với Ngõ Nhỏ là Diva, “thâu tóm” khu vực quận 9, Thủ Đức, trong năm 2011, doanh thu cũng hao hụt đi đáng kể. Cafe Về Cội trên đường Lam Sơn chỉ còn trình diễn 3 ngày cuối tuần, nhưng lượng khách trong năm qua cũng thưa vắng hơn trước nhiều.

Chị Nguyễn Thị Thu Trâm, nhân viên một ngân hàng tại quận 3, TP.HCM chia sẻ: “Nói vì kinh tế khó khăn mà ít đi nghe nhạc cũng là một phần thôi, theo tôi, nguyên nhân chủ yếu là loại hình biểu diễn này đang dần đi theo lối mòn. Các chương trình biểu diễn lặp lại trong một thời gian dài, cùng những gương mặt ca sĩ quá quen thuộc, thì việc người thưởng thức “giãn” ra cũng là chuyện đương nhiên”.

Chính vì vậy, tại thời điểm này, hình thức “có ăn” nhất vẫn là kinh doanh theo show, vì vừa tránh được nhàm chán, vừa đánh vào thị hiếu của một tầng lớp khán giả mộ điệu có tiền. Những show lớn vừa qua như: Tuấn Vũ,  Quang Lê, Mạnh Quỳnh… đều cháy vé và thu lợi tiền tỉ. Nhiều bầu show trong nghề cũng tiết lộ, kinh doanh nhạc vàng theo show là hình thức kiếm lợi nhiều nhất hiện nay trong các kiểu kinh doanh âm nhạc. Tất nhiên là phải cộng thêm khả năng của bầu “đánh” trúng thị hiếu của khán giả và chất lượng show diễn. 

Vì thế, các ca sĩ dòng nhạc vàng, bán cổ điển hải ngoại đang liên tục đổ về Việt Nam theo lời mời của các bầu show. Đó cũng là hướng phát triển mới của nghề kinh doanh âm nhạc. Tuy nhiên, các nhà kinh doanh cần lưu ý diễn biến của thị trường này trong thời gian qua: Cung vượt quá cầu thì trở nên bão hòa, làm sao để người nghe không bị “bội thực” show, làm sao để duy trì đều đặn thói quen, niềm ham mê của người yêu nhạc, khiến họ không bị nhàm chán, đó chính là cái “tài” của nhà kinh doanh nhằm đưa kinh doanh nhạc vàng trở lại thời “vàng son”. DN&PL

ĐĂNG BÌNH – TUẤN NGỌC- NGỌC MAI