Nhức nhối văn hóa quảng cáo ở chung kết Super Bowl

superbowl(Thethaovanhoa.vn) - Trận chung kết bóng bầu dục Super Bowl vẫn là chương trình truyền hình trực tiếp ăn khách nhất nước Mỹ hàng năm. Bên cạnh thể thao và biểu diễn ca nhạc, những đoạn phim quảng cáo ấn tượng nhất cũng "chen chân" nhau để được phát vào giờ nghỉ.

 

Trận chung kết bóng bầu dục Super Bowl năm nay diễn ra vào 5h30 chiều Chủ nhật 3/2 ở New Orleans (Mỹ), giữa hai đội Baltimore Ravens và San Francisco 49ers. Dự kiến, năm nay, khoảng 100 triệu người Mỹ sẽ có mặt trước màn hình TV cùng gia đình và bạn bè để theo dõi chương trình.

Trận Super Bowl là một hiện tượng văn hóa đại chúng, nơi quy tụ những ca sĩ hàng đầu, với năm 2012 là Alicia Keys hát quốc ca Mỹ và Beyonce biểu diễn vào giờ nghỉ.

Năm nay, chi phí để phát một đoạn quảng cáo 30 giây ở Super Bowl là 4 triệu USD. Năm ngoái, doanh thu quảng cáo từ hàng chục nhãn hàng lên đến 230 triệu USD.Psy fa51c
Ca sĩ Psy xuất hiện trong một đoạn phim quảng cáo phát ở Super Bowl năm nay

Từ quảng cáo gây sốc đầu tiên

Năm 1984, hãng Apple của Steve Jobs đã nhân cơ hội Super Bowl phát đoạn phim quảng cáo máy tính Macintosh với diễn viên Anya Major cầm cây búa đập vỡ tan màn hình, gây sửng sốt cho hàng triệu khán giả. Ý tưởng này (một vận động viên nữ cứu thế giới) dựa trên cuốn tiểu thuyết nổi tiếng 1984 của nhà văn Anh George Orwell.

Đó là khoảnh khắc tuyệt vời nhất trong lịch sử 40 năm của Super Bowl, theo bầu chọn vào năm 2007, và tất nhiên là một thắng lợi về mặt tiếp thị của Apple.

Gần 30 năm sau, các hãng quảng cáo vẫn ôm mộng làm nên điều gì đó ấn tượng hơn Apple, nhưng theo hướng khác. Người ta đã nói về đoạn phim của Apple trong suốt mấy thập kỷ, còn mục tiêu trước mắt của các nhà quảng cáo hiện tại là phải làm cho công chúng bàn tán về mẩu quảng cáo của họ trong suốt ngày thứ Hai 4/2. Bằng cách nào? Gây sốc. Tình dục, bạo lực hay bất cứ chủ đề dễ gây sốc nào, dù những chủ đề đó không phù hợp với hàng triệu đứa trẻ đang ngồi xem truyền hình cùng bố mẹ.

Phân biệt giới tính

Gần 50% người xem truyền hình là phụ nữ và có đến 86% khách hàng của các hãng kinh doanh ở Mỹ là phụ nữ. Bất chấp thực tế đó, quảng cáo tại Super Bowl lâu nay vẫn trưng ra hình ảnh của phụ nữ theo hướng gợi dục và bị tầm thường hóa.

Theo nguyên tắc càng "phá phách" càng gây chú ý, nhiều hãng quảng cáo không ngại hứng chịu chỉ trích sau trận chung kết Super Bowl. Điều họ quan tâm là phải có thật nhiều lời bàn tán về đoạn phim quảng cáo trên báo chí và mạng internet. Trước khi hỏi "Lũ trẻ sẽ nghĩ gì?" có lẽ nên hỏi "Chính những khán giả người lớn sẽ nghĩ gì?".

Mới đây nhất, năm 2012, hai đoạn quảng cáo của hãng kinh doanh tên miền Go Daddy và hãng đồ ăn nhanh Carls Jr. and Hardees đã gây xôn xao vì sử dụng hình ảnh các người mẫu theo phong cách khá rẻ tiền, lần lượt là: siêu mẫu Natalia Velez mặc đồ bơi và được vẽ lên người, còn Kate Upton nhấm nháp hamburger trong xe hơi ở bãi xem phim với những biểu cảm gợi dục.

Các nhãn hàng chẳng lấy gì làm hối hận về việc này. GoDaddy tự hào vì đoạn quảng cáo hao tiền tốn của đã khiến lượng truy cập vào trang web này tăng chóng mặt. Điều này giải thích vì sao những hình ảnh gợi dục trong quảng cáo Super Bowl lại nhiều như "cát trên sa mạc Sahara", bình luận của tờ USA Today.

Đang đi sai hướng?

Mải chạy theo tính giải trí và gây chú ý, các nhà quảng cáo đang coi nhẹ thông điệp quảng cáo. Nhà báo Dominic Basulto viết trên tờ Washington Post: "Các nhà quảng cáo Super Bowl đang đi sai hướng. Được hậu thuẫn bởi nguồn kinh phí tiếp thị khổng lồ, họ đang biến những đoạn quảng cáo 30 giây thành các đoạn clip giải trí 30 giây, để lại những hiệu ứng tiêu cực hơn là khiến khách hàng thấy hứng thú và tìm mua sản phẩm".

Một nghiên cứu của Trường Kinh doanh Harvard gần đây cho thấy các nhà quảng cáo nên chú trọng sự cân bằng giữa tính giải trí và thông điệp tiếp thị của một quảng cáo. Tính giải trí của một quảng cáo thu hút người xem, nhưng thông điệp tiếp thị mới thực sự có ích cho người xem.

Nói cách khác, kể cả những phi vụ chắc chắn sẽ thành công lớn như đoạn quảng cáo cho một thương hiệu hạt dẻ cười của siêu sao của Gangnam Style Psy (phát tại Super Bowl năm nay) cũng có thể thất bại về mặt tiếp thị nếu không đủ thông tin và thuyết phục.

"Các đài truyền hình và các nhà quảng cáo nên phát những thông điệp tích cực hơn vì lợi ích của con em chúng ta" - tờ Huffington Post viết, "Nhưng, hiện tại khi các nội dung gợi dục và bạo lực vẫn gây tiếng vang và mang lại lợi nhuận thì còn lâu họ mới làm thế. Chính chúng ta sẽ phải hành động".

Kêu gọi tẩy chay

Trên Twitter, trang web MissRepresentation.org đang phát động chiến dịch người dùng đồng loạt đăng cụm từ tẩy chay không mua "#NotBuyingIt" lên mạng xã hội này trong thời gian phát sóng Super Bowl để phản đối những quảng cáo phân biệt giới tính. Tổ chức Common Sense Media cũng kêu gọi ký tên trên trang web change.org để yêu cầu Đài CBS (nơi truyền hình trực tiếp trận đấu) và Liên đoàn Bóng bầu dục Mỹ NFL có trách nhiệm hơn với thế hệ tương lai.

Mi Ly
Thể thao & Văn hóa