Tự đá nhau, truyền hình chịu 'cắt cổ'

DohoabanquyengiaiAnhBTC Giải bóng đá ngoại hạng Anh chuẩn bị mời đấu giá bản quyền truyền hình tại VN cho ba mùa bóng từ 2013-2016, và dự báo của các chuyên gia truyền hình sẽ không dưới 30 triệu USD.

Mới tuần trước, CĐV Việt Nam còn choáng váng với thông tin nhà cung cấp bản quyền truyền hình AFF Cup 2012 thét giá bản quyền là 1,4 triệu USD cho các đài truyền hình Việt Nam, tăng gấp… 14 lần so với cách đây 5 năm.

Hiện, Việt Nam là nước có tốc độ tăng chóng mặt so với các quốc gia châu Á khác và đang là nước mua bản quyền phát sóng trực tiếp giải Ngoại hạng Anh trong 3 năm tới với giá đắt thứ hai trong khu vực, chỉ sau Singapore.

Những chiêu trò về đàm phán bản quyền

Các nhà đài của VN cuống lên sợ đối thủ hớt tay trên gói bản quyền truyền hình ngon nhất, nên sẵn sàng vung tiền mua ngay. Và nếu thế họ đã rơi vào một chiếc bẫy tinh vi...

Âm thầm xuất hiện trên thị trường VN năm 2009, thậm chí không có cả văn phòng đại diện tại Hà Nội hay TP.HCM, chỉ có người đại diện được ủy quyền, MP&Silva làm một cuộc ra mắt ấn tượng và ngoạn mục khi giành được quyền phân phối bản quyền Giải ngoại hạng Anh, quan trọng là bán được với giá "trên trời" tại thị trường VN vào thời điểm năm 2010. Từ 4 triệu USD cho ba mùa 2008-2010, MP&Silva đã nâng mức giá lên đến 19 triệu USD cho ba mùa 2010-2013.

Giới truyền hình VN ngỡ ngàng khi nghe được tin công ty có xuất xứ từ Ý này trúng thầu ba mùa từ 2010-2013 với giá khủng 13 triệu USD. Bí quyết để có được lợi nhuận khủng này là nhờ họ sử dụng chiến lược chia nhỏ bản quyền ra để bán, nhặt mỗi nơi vài triệu. Chuẩn bị cho ba mùa bóng từ 2013-2016, MP&Silva vẫn tiếp tục chiến lược chia nhỏ để bán.

Ngày 11/7/2012, đại diện của MP&Silva đã từ Ý bay sang VN. Họ tìm ngay đến một đơn vị truyền hình trả tiền chưa thật sự nổi đình nổi đám, chứ không phải tìm đến đối tác số 1 đã quen thuộc từ ba năm qua là K+! Không quá khó hiểu về chuyện này: muốn nổi đình đám phải nắm bản quyền gói A Giải ngoại hạng Anh. Trước đây, VTC mới ra đời thì phải bằng mọi giá nắm bản quyền Giải ngoại hạng Anh. Kế đến K+ cũng thế. Và tiếp theo các đài X, Y, Z cũng phải vậy thôi.

Tuy nhiên, nghe cái giá quá choáng của MP&Silva đưa ra, đồng thời bài học K+ vẫn còn đó nên nhà đài này không mấy mặn mà. Thế là đại diện MP&Silva ra về nhưng không quên gửi lại một thông báo đến tất cả nhà đài VN: ngày 15-8-2012 sẽ gặp gỡ tại Hà Nội.

Đúng ngày 15-8-2012, đại diện các đài, hệ thống truyền hình trả tiền ở VN đã đến khách sạn Metropol, nơi đại diện MP&Silva có mặt. Tưởng rằng sẽ có một cuộc họp chung của MP&Silva với đại diện tất cả các đài. Thế nhưng, họ chỉ dành cho mỗi đài 30 phút, và bố trí hết sức khéo léo để đại diện đài A vừa bước ra thì thấy ngay đài B bước vào, và cứ thế B ra thì C vào...

Tuy gặp riêng nhưng thông điệp mà MP&Silva đưa ra với các đài và hệ thống truyền hình trả tiền tại VN thì giống nhau: 99% MP&Silva tiếp tục giành quyền phân phối bóng đá Anh tại VN ba mùa giải từ 2013-2016. 

Gà nhà bôi mặt đá nhau

Suốt từ những ngày đầu tiên bóng đá Anh được phát tại VN đến nay, chưa bao giờ một công ty VN hay một đài truyền hình, hãng truyền hình VN nào sở hữu bản quyền bóng đá Anh trên lãnh thổ của mình mà phải chấp nhận mua lại từ các công ty nước ngoài, chấp nhận cạnh tranh nhau chí tử.

Ngay từ khi VTC “đánh lẻ”, đơn phương đàm phán mua độc quyền Giải ngoại hạng Anh với mức tăng kỷ lục (từ 900.000 USD/2 mùa lên 4 triệu USD/3 mùa) gần ba lần, các kênh thể thao quảng bá và trả tiền của VTV đã nhiều lần công kích việc “tranh mua” này qua hình thức trả lời bạn xem truyền hình, trả lời phỏng vấn các báo... Nhưng cả hai bên chưa hề có ý định ngồi lại với nhau để đàm phán về phương thức trao đổi, các điều khoản “dùng chung” cho có lợi nhất với xã hội mà cả hai đài đều có nghĩa vụ phục vụ.

Sau VTC, tiếp theo K+ lại “xé lẻ” đàm phán gói độc quyền chủ nhật với mức giá “không tưởng” 9 triệu USD (!). Làn sóng phản đối lại dậy lên mạnh mẽ và lần này “loa to” nhất lại thuộc về VTC. Họ hồn nhiên quên mất ba năm trước chính mình đã tự ý “bắc thang” cho giá bản quyền mặc sức leo!

Có thể thấy các đài truyền hình trả tiền tại VN đã không liên kết với nhau để tham gia đấu giá với Giải ngoại hạng Anh và cũng không hợp tác cùng nhau để đàm phán bản quyền với MP & Silva. MP & Silva đã chia các đài và hệ thống truyền hình trả tiền tại VN ra để đàm phán riêng rẽ. Ngoại trừ K+ độc quyền ngày chủ nhật, còn lại tất cả các đài và hệ thống truyền hình trả tiền tại VN đều mua cùng một loại hàng hóa - đó là các trận đấu bóng đá Anh, thậm chí trong nhiều trường hợp các đài, hệ thống truyền hình trả tiền tại VN mua cùng một trận đấu, đá cùng một thời điểm. 

Với bản quyền thể thao, đặc biệt là bóng đá, giá trị có thể rất cao ở thời điểm trực tiếp khi sự kiện đang diễn ra, nhưng khi sự kiện kết thúc giá trị còn lại rất thấp. Như vậy nhìn từ khía cạnh kinh tế, các đài truyền hình và hệ thống truyền hình trả tiền tại VN đã lãng phí nguồn lực rất lớn khi không thể hợp tác với nhau.

Theo Hải An

Báo Đất Việt