Mâu thuẫn gia đình không hồi kết tại Lotte

Kế hoạch IPO chuỗi khách sạn Lotte đang gặp khó khăn do xung đột giữa 2 người con trai của nhà sáng lập. Nội chiến giữa anh em, cha con trong gia đình nhà sáng lập tập đoàn Lotte đang gây cản trở cho kế hoạch IPO chuỗi khách sạn Lotte, từ đó làm ảnh hưởng tới việc tái cấu trúc một trong những đế chế kinh doanh quyền lực bậc nhất tại Hàn Quốc.

Hiện Hotel Lotte là thành viên quan trọng nhất trong tập đoàn gồm 81 công ty lớn nhỏ của Lotte với doanh thu gộp đạt 69 tỷ USD vào năm 2014. Lotte Group hoạt động trong nhiều lĩnh vực gồm y tế, bánh kẹo, mua sắm và đồ ăn nhanh.

lotte

Các lãnh đạo của Lotte nói rằng thương vụ IPO của Hotel Lotte có thể thu về 5 tỷ USD thậm chí hơn – mức kỷ lục trong lịch sử IPO của Hàn Quốc. Nó cũng có thể giúp đơn giản hóa cấu trúc sở hữu chồng chéo trước đây.

Hotel Lotte hiện đã thuê Bank of America - Merrill Lynch và Citigroup để tư vấn cho thương vụ IPO và có thể sẽ sớm nộp hồ sơ lên Sàn giao dịch chứng khoán Hàn Quốc trong năm tới.

Tuy nhiên, kế hoạch kể trên đang gặp phải vướng mắc do trận chiến gay gắt giữa 2 người con trai của nhà sáng lập 93 tuổi Shin Kyuk-ho. Cụ thể, người anh Shin Dong-joo phản đối kế hoạch IPO Hotel Lotte và thậm chí nhiều lần kiện ra tòa về những sai phạm tại các chi nhánh của Lotte trong một nỗ lực giành lại quyền lực.

Tháng trước, chính phủ Hàn Quốc đã từ chối đơn xin cấp phép hoạt động các cửa hàng miễn thuế tại tòa tháp Lotte cao 123 tầng của tập đoàn ở Seoul. Một vài nhà quan sát xem động thái này là sự trừng phạt đối với cuộc nội chiến trong gia tộc này vốn tốn rất nhiều giấy mực của truyền thông.

Việc mất quyền kinh doanh cửa hàng miễn thuế khiến các chuyên gia phân tích đã giảm 10% ước tính giá trị của chuỗi Hotel Lotte – khi 83% doanh thu của họ tới từ các cửa hàng miễn thuế.

lotte

Trong khi đó, các lãnh đạo và chuyên gia ngân hàng nói rằng kế hoạch IPO sẽ vẫn diễn ra. “Tại thời điểm này, việc minh bạch là vô cùng quan trọng đối với tập đoàn Lotte”, theo chủ tịch Hotel Lotte là Song Yong-dok.

Tuy nhiên, một số trở ngại sẽ khiến quá trình tái cấu trúc chậm hơn và gây ảnh hưởng tới lượng tiền có thể thu được – nguồn vốn rất quan trọng để hỗ trợ cho kế hoạch mở rộng ra toàn cầu của tập đoàn.

Có thể nói, “vở kịch” tranh quyền đoạt chức ở tập đoàn Lotte chỉ ra những khó khăn mà Hàn Quốc phải đối mặt trong việc “thuần hóa” những gia tộc kinh doanh nắm trong tay quá quyền lực (hay còn được biết đến với cái tên chaebol).

Trong 5 chaebol lớn nhất Hàn Quốc thì Lotte đứng vị trí thứ 5 - chiếm gần nửa giá trị thị trường chứng khoán Hàn Quốc và nằm trong top 10 tập đoàn tạo ra 3/4 tổng sản lượng đầu ra của cả nước.

Hiện chính phủ Hàn Quốc cũng đang thúc giục những đế chế này tái cấu trúc và đã có những ví dụ thành công. Điển hình là tập đoàn Samsung khi họ đã sáp nhập 2 mảng kinh doanh quan trọng của công ty vào hồi giữa năm nay.

Trong khi đó, Lotte – tập đoàn được thành lập vào năm 1948 bởi Shin Kyuk-ho ban đầu chỉ là một nhà sản xuất kẹo gum. Sau này ông đã xây dựng nên đế chế bán lẻ khổng lồ tại Nhật Bản và sau đó là Hàn Quốc – mảng kinh doanh chiếm 80% doanh thu của tập đoàn.

Vấn đề nảy khi khi càng phát triển, việc sở hữu của tập đoàn này càng trở nên phức tạp hơn. Tại Hàn Quốc, Lotte Group bị bao quanh bởi mạng lưới 416 vòng tròn sở hữu khiến những nhà đầu tư bên ngoài rất khó giành được quyền kiểm soát. Một vướng mắc khác là chi nhánh Lotte tại Nhật Bản.

Sau khi chiến thắng người anh trai, chủ tịch Shin Dong-bin đã hứa với các nhà đầu tư sẽ nỗ lực đơn giản hóa cấu trúc của Lotte Group và xem thương vụ IPO khách sạn Lotte như một bước đi quan trọng. Tập đoàn này nói rằng đã sẵn sàng giảm 84% vòng tròn sở hữu để chuẩn bị niêm yết.

Phía các nhà chức trách Hàn Quốc cũng rất ủng hộ nỗ lực này. Bằng chứng là khi người anh trai của tập đoàn là Shin Dong-joo đã đe dọa sẽ sử dụng vị thế là cổ đông nắm quyền chi phối để ngăn cản thương vụ IPO. Ngay sau đó, Sở giao dịch chứng khoán Hàn Quốc đã sửa đổi luật và nói rằng IPO có thể diễn ra mà không cần sự chấp thuận của cổ đông nắm quyền chi phối.

Giữa tháng 12, Korea Customs Service cũng đã đưa ra quyết định gây ngạc nhiên khi từ chối tái gia hạn hoạt động kinh doanh cửa hàng miễn thuế tại các tòa nhà của họ với Lotte. Động thái này cũng được xem là một sự trừng phạt đối với Lotte sau lùm xùm nội chiến gia đình.

Phía ông Song – CEO của Hotel Lotte nói rằng không xem quyết định này như một sự trừng phạt mà cho rằng các nhà chức trách đang làm đúng trách nhiệm của họ và rằng công ty “phải chấp nhận quyết định đó”.

Karen Choi – một chuyên gia phân tích tại Seoul dự đoán đây là một tổn thất lớn với Lotte khi mảng kinh doanh này mang lại doanh thu 407 triệu USD vào năm ngoái cho Hotel Lotte – tức là 10% tổng doanh thu toàn tập đoàn.
Vân Đàm

Theo Trí Thức Trẻ/WSJ