Kinh Đô buông bánh kẹo: Bỏ săn sắt, bắt gì?

Chính thức thông qua việc bán đi 80% cổ phần mảng bánh kẹo cho Tập đoàn Mondelz International tại Đại hội Cổ đông vào đầu tháng 12,

công ty Cổ phần Kinh Đô "nuôi" tham vọng lớn khi mở rộng đầu tư vào ngành thực phẩm.
Trong khi các cổ đông lo ngại mất thương hiệu bánh kẹo thì liệu với thương vụ có trị giá 370 triệu USDcó giúp Kinh Đô "làm nên chuyện" khi vươn ra biển lớn ngành thực phẩm vốn cũng đã có không ít đối thủ.

Lý do bán mảng bánh kẹo được ông Trần Quốc Việt, Phó Tổng Giám đốc Kinh Đô, giải thích là ngành hàng này không còn nhiều tiềm năng để phát triển, nên sẽ đẩy mạnh đầu tư vào các ngành hàng thiết yếu, mở rộng danh mục sản phẩm có tiềm năng cao như mì gói, cà phê, dầu ăn, đồ uống, kem, sữa... Song có không ít cổ đông quan ngại bánh kẹo Kinh Đô sẽ mất thương hiệu trên thị trường Việt Nam.

kds

Bán đứt,... nước cờ sai?

"Tốc độ tăng trưởng những năm qua của ngành bánh kẹo có xu hướng chậm lại. Chúng tôi thấy rằng nếu tiếp tục theo đuổi ngành bánh kẹo, Kinh Đô vẫn có thể duy trì được tốc độ tăng trưởng, nhưng chỉ ở mức thấp từ 5 - 10%/năm.

Việc bán mảng bánh kẹo cho Mondelz International là cùng hợp tác phát triển, nhằm đưa thương hiệu vươn ra thế giới. Một nhà đầu tư có tầm nhìn sẽ không dại gì nhấn chìm một thương hiệu có thị phần lớn, mang lại lợi nhuận cho họ trong tương lai", ông Trần Kim Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị của Kinh Đô trấn an.

Việc một DN nổi tiếng chiếm thị phần lớn trên thị trường "bán đứt" thương hiệu vốn được dày công xây dựng trong nhiều năm đã để lại không ít "tiếc nuối". Một người hoạt động lâu năm trong ngành bánh kẹo chia sẻ với Thời báo Kinh Doanh rằng, nói tới bánh kẹo Việt Nam, người ta nghĩ ngay tới Kinh Đô, bởi đây là thương hiệu lớn đã gây dựng được tiếng tăm lâu năm trên thị trường.

Do vậy, việc bán đi hoàn toàn thương hiệu cho nước ngoài là bước đi sai lầm của Kinh Đô sau bao năm gây dựng thương hiệu. Bởi khi để cho đối tác nước ngoài sở hữu đến 80% cổ phần, và sắp tới bán tiếp 20% còn lại, Kinh Đô sẽ không còn "quyền" tham gia vào hoạt động kinh doanh và định đoạt số phận của mảng bánh kẹo. Từ đó không thể khẳng định nhà đầu tư nước ngoài sẽ tiếp tục phát triển hay "xóa sổ" thương hiệu Kinh Đô khỏi thị trường.

Không những vậy, hệ thống phân phối với 300 nhà phân phối và hơn 200.000 điểm bán lẻ mà DN này xây dựng cũng rơi vào tay đối tác nước ngoài.

Trong khi đó, dù mức tăng trưởng có chững lại, song với một ngành có quy mô doanh thu lên đến gần 26.500 tỷ đồng, thị trường bánh kẹo Việt Nam vẫn được đánh giá là hấp dẫn khi vượt xa mức tăng trưởng trung bình 3% của khu vực Đông Nam Á và 1,5% của thế giới.

Theo nhận định của công ty Khảo sát thị trường Quốc Tế BMI, trong năm 2014, ngành này sẽ đạt tốc độ tăng trưởng là 10,7% và CARG đến năm 2018 là 7,9%.

Theo đánh giá của các chuyên gia, Kinh Đô đang chiếm tới 28% thị phần trên thị trường bánh kẹo Việt Nam, song việc chuyển hướng đầu tư từ mặt hàng không thiết yếu sang các mặt hàng thiết yếu có sức tiêu thụ mạnh như mỳ gói, nước tương, dầu ăn... đã cho thấy thị trường có xu hướng thu hẹp và ngành bánh kẹo có tính cạnh tranh ngày càng cao. Đặc biệt khi sắp tới, hàng rào thuế quan trong ASEAN dần được gỡ bỏ, mức độ cạnh tranh này càng khốc liệt.

Có xoay được thế cờ?

Với vai trò là ngành giữ tỷ trọng lớn, với dẫn dắt ngành kỹ nghệ thực phẩm khi chiếm tới 40,43% thị phần, BIM nhận định ngành bánh kẹo có nhiều triển vọng phát triển tích cực trong dài hạn. Đặc biệt khi Bộ Công Thương đặt ra mục tiêu tốc độ tăng trưởng bình quân giá trị sản xuất công nghiệp giai đoạn 2016 - 2020 là 14,87%.

Bỏ cuộc chơi ngay khi thị trường đang trong giai đoạn tăng trưởng, ông lớn chiếm thị phần lớn nhất trong ngành bánh kẹo để lại nhiều tiếc nuối. Song chỉ người trong cuộc mới hiểu rõ nhất những toan tính mà họ đang thực hiện, với tham vọng vươn ra biển lớn, nhắm đến các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu. Ai cũng hiểu, Kinh Đô đã lớn và cái áo mà DN này đang mặc đã "chật".

Theo đó, với lượng tiền mặt hiện có lên đến gần 10.000 tỷ đồng, Kinh Đô dự kiến đầu tư vào mỳ gói 325 tỷ đồng, Vocarimex với mảng dầu ăn khoảng 700 tỷ đồng, 250 tỷ đồng xây dựng thương hiệu cà phê và kem Kido 300 tỷ đồng. Phần còn lại, Kinh Đô sẽ đầu tư thông qua hình thức M&A với các danh mục dự án ngành hàng thiết yếu.

Việc thả "con cá nhỏ" để câu "con cá to" cũng nằm trong tính toán của lãnh đạo Kinh Đô, khi muốn chuẩn bị và đón đầu những cơ hội từ các hiệp định thương mại mà Việt Nam đang đàm phán và ký kết, trước khi cuộc chiến cạnh tranh trên thị trường tiêu dùng nhanh ngày càng khốc liệt hơn khi các ông lớn nước ngoài thâm nhập vào thị trường.

Dù được nhận định là ngành có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhất bất chấp tiêu dùng suy giảm, song Việt Nam trở thành "ngôi sao" mới trong ngành hàng tiêu dùng khi đạt tốc độ tăng trưởng nhanh nhất ở châu Á. Hoạt động M&A trong lĩnh vực này cũng trở nên sôi động hơn trong thời gian qua với các thương vụ mua lại các thương hiệu lớn trong lĩnh vực đồ uống, thực phẩm...

Ngay cả với Kinh Đô phương thức này cũng được lựa chọn để mang lại hiệu quả nhất, tiết kiệm nguồn lực. Theo ông Việt, với việc đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa của DN nhà nước thì đây là thời điểm tốt nhất để tiến hành hoạt động M&A. Dự kiến, Kinh Đô sẽ nâng tỷ lệ sở hữu tại Vocarimex lên 51%, và mua lại một công ty sản xuất bột mì. Nhiều thương vụ đang được Kinh Đô toan tính và chưa được công bố ra thị trường.

Dấn thân vào lĩnh vực tiêu dùng nhanh với hàng loạt các sản phẩm thực phẩm mới, dù nắm trong tay số tiền đầu tư lớn song Kinh Đô phải đối mặt với không ít đối thủ cũng lắm tiền nhiều của không kém như Masan, Acecook... cũng tung tiền ra mua lại nhiều DN lớn trong ngành thực phẩm.

Đơn cử như mua lại 49% cổ phần của Cholimex với mảng gia vị, nước chấm; Vinacafe Biên Hòa và Proconco, nước khoáng Vĩnh Hảo... Masan hiện đang thống trị thị trường thực phẩm đồ uống khi chiếm thị phần chi phối sản phẩm nước mắm và nước tương; đứng thứ hai về thị phần mì ăn liền, tương ớt và đang gia tăng thị phần với sản phẩm cà phê hòa tan, nước khoáng... Đây sẽ là thách thức lớn với Kinh Đô để có thể xoay chuyển được thế cờ trên thị trường tiêu dùng nhanh!

Ông David Anjoubault, Tổng Giám đốc Kantar Worldpanel Việt Nam

Kinh tế đã có sự khởi sắc nhưng tiêu dùng trong nước vẫn là rào cản lớn và người tiêu dùng, đặc biệt ở nhóm thu nhập thấp, sẽ cắt giảm chi tiêu. Việc đầu tư vào ngành hàng này vẫn rất hấp dẫn với các nhà đầu tư. Do đó, thấu hiểu và nắm bắt được những thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng sẽ tạo ra cơ hội mới để nhà sản xuất phát triển các ngành hàng.

Cẩm An

Theo Thời báo kinh doanh