Chile được "tiếp thị" hình ảnh như thế nào qua vụ cứu hộ

Chưa bao giờ Chile lại được cả thế giới chú ý như trong cuộc giải cứu thợ mỏ vừa qua. Mỗi lời phát biểu của Tổng thống Sebastian Pinera phát đi từ hiện trường lập tức được truyền đi khắp toàn cầu, thông qua những "đại gia" của làng truyền thông thế giới.

Không chỉ chiến dịch cứu hộ được Chile cẩn trọng đến từng chi tiết để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các thợ mỏ, ngay cả hoạt động của lực lượng truyền thông quốc tế đổ về khu mỏ San Jose cũng được chính phủ nước này tính toán tỉ mỉ "đâu vào đấy", nhằm đạt hiệu quả về hình ảnh sự kiện một cách cao nhất. Tất cả đã khiến câu chuyện đoàn tụ đầy nước mắt của các thợ mỏ được chứng kiến trực tiếp bởi hơn một tỷ người trên toàn cầu.

Với sức hút cực lớn của sự kiện giải cứu 33 thợ mỏ, Tổng thống mới nhậm chức chưa đầy một năm của Chile là Sebastian Pinera cũng đột nhiên trở thành cái tên mang tính toàn cầu và hình ảnh của ông xuất hiện khắp thế giới. Tuy nhiên đây không hoàn toàn là sự ngẫu nhiên mà đều nằm trong sự kiểm soát có chủ đích của giới chức Chile.

Xuất thân là một "ông trùm" truyền thông, Tổng thống Pinera đã không bỏ lỡ cơ hội khi đang được cả thế giới dõi theo sau khi giải cứu thành công các thợ mỏ để tự hào tuyên bố rằng "Chile giờ không còn là một đất nước như 69 ngày trước nữa" và "chúng tôi đã thực hiện sứ mệnh theo cách của người Chile".

Chile_1
Hàng nghìn phóng viên đổ đến khu mỏ San Jose nhưng chỉ được tiếp cận từ xa.

Sự kiện truyền thông kinh điển

BBC dẫn lời giáo sư Rosental Calmon Alves của Đại học Texas kiêm giám đốc trung tâm báo chí Knight Center for Journalism in the Americas so sánh sự quan tâm của giới truyền thông đối với vụ giải cứu thợ mỏ Chile với sự kiện con người đổ bộ lên Mặt trăng năm 1969. "Cách thức mà chính phủ Chile đã điều hành để biến cuộc giải cứu thành một chương trình được truyền hình trực tiếp đầy cảm xúc sẽ là một ví dụ kinh điển được nghiên cứu", ông bình luận.

Ước tính có khoảng 1.500 phóng viên Chile và quốc tế đã tập trung tại khu mỏ San Jose để đưa tin trực tiếp về cuộc giải cứu. Chính phủ Chile đã thể hiện sự tính toán một cách rõ ràng và kiên quyết trong việc kiểm soát khối truyền thông khổng lồ này, nhằm đảm bảo sự kiện được truyền đi khắp thế giới theo cách họ muốn.

Chile đã thành lập một nhóm chuyên trách có nhiệm vụ quay và truyền đi hình ảnh cận cảnh của vụ giải cứu. Đây cũng là nhóm duy nhất có quyền tiếp cận miệng hầm cứu hộ nơi tổng thống, các quan chức và lực lượng cứu hộ đón chào mỗi thợ mỏ trở lại mặt đất bằng khoang cứu hộ Phượng hoàng.

Những hình ảnh độc quyền về bên trong khu hầm trú ẩn của các thợ mỏ nằm dưới độ sâu gần 700 mét cũng được nhóm chuyên trách truyền thông của chính phủ cung cấp cho các hãng truyền thông trong nước và quốc tế. Do đó, dù đổ hàng nghìn phóng viên và nhân viên tới hiện trường, tất cả các hãng truyền thông lớn trên thế giới cũng chỉ có được hình ảnh giống hệt nhau từ miệng hầm cứu hộ do "lò" trên cung cấp. Còn bản thân các phóng viên của họ chỉ được tác nghiệp từ khoảng cách xa.

Bản thân Tổng thống Sebastian Pinera, cựu giám đốc mạng truyền hình Chilevision TV, cũng là người được coi là đứng sau việc điều hành hoạt động của lực lượng truyền thông tại hiện trường cuộc cứu hộ. Hình ảnh ông xuất hiện chính trên các khung hình trong những thời khắc quan trọng nhất của cuộc giải cứu và chào đón các thợ mỏ trở về.

Chile_2
Mỗi bài phát biểu của Tổng thống Chile Sebastian Pinera từ hiện trường cuộc cứu hộ đều được phát đi khắp thế giới. Ảnh: AFP

Theo BBC, chính Tổng thống Pinera đã kiên quyết ủng hộ cho truyền hình trực tiếp cuộc giải cứu, nhưng yêu cầu các quan chức phải đảm bảo làm sao không cho phát những hình ảnh cho thấy các thợ mỏ không được tốt về mặt thể xác và tinh thần. Kết quả là những gì khán giả được thấy đều là hình ảnh các thợ mỏ trở về đầy sung sức, tinh thần mạnh mẽ như chưa hề có 69 ngày đằng đẵng sống dưới lòng đất.

Giả thiết này cũng có thể lý giải tại sao các camera đều quay phần phía sau các thợ mỏ khi họ bắt đầu bước ra khỏi lồng cứu hộ, nhằm cho phép các bác sĩ có thời gian đánh giá nhanh tình trạng sức khỏe của họ để quyết định có cho quay hình ảnh trực diện hay không. Điều này giúp tránh những hình ảnh không được "như ý" từ các thợ mỏ nào có sức khỏe kém. Sự tính toàn này có lợi cho cả bản thân họ cũng như câu chuyện đẹp đang diễn ra trước mắt hàng tỷ người trên toàn cầu.

Người được Tổng thống Pinera tin tưởng giao trọng trách điều hành hoạt động truyền thông tại hiện trường chính là một cộng sự của ông có tên Reinaldo Sepulveda, một lãnh đạo ngành truyền hình đầy kinh nghiệm của Chile. Ông này chỉ đạo một nhóm chuyên trách truyền thông trong cuộc giải cứu có nhân sự khoảng 45 người cùng 8 chiếc camera.

Trong bài trả lời phỏng vấn nhật báo Chile La Segunda, bản thân ông Sepulveda cũng khẳng định việc điều hành chiến dịch truyền thông trong cuộc giải cứu là sự kiện quan trọng nhất trong sự nghiệp của ông. Chuyên gia truyền hình này cũng nhấn mạnh đây không phải là "một cuộc trình diễn" và cảm xúc của thợ mỏ cũng như thân nhân của họ đều được truyền tải một cách thận trọng.

Không những thế, một quan chức cao cấp của chính phủ Chile là Bộ trưởng Khai mỏ Laurence Golborne cũng thường xuyên viết về cuộc giải cứu trên mạng xã hội Twitter, giúp các phóng viên trên khắp thế giới có được sự cập nhật từng phút về chiến dịch này.

Cuộc giải cứu không chỉ hút khán giả xem truyền hình mà còn hâm nóng cả mạng Internet. Theo con số của chuyên trang thống kê website thuộc CNN, lưu lượng truy cập mạng Internet trong suốt ngày diễn ra cuộc giải cứu thợ mỏ Chile chỉ kém các trận đấu bóng đá đỉnh cao của World Cup, các trận quần vợt tại giải Wimbledon và sự kiện đắc cử lịch sử của Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Chile_3
Cuộc giải cứu cũng góp phần thúc đẩy tình đoàn kết của người dân Chile, khi đám đông đổ ra đường phố ăn mừng sự kiện. Ảnh: AFP
 
Ngoài ra, với khẩu hiệu vui nhộn đầy khí thế "Chi chi chi! Le le le!", lực lượng cứu hộ Chile cũng đã gắn liền với sự kiện đang là niềm tự hào dân tộc của nước này. Cuộc giải cứu hồi hộp đến nghẹt thở cũng có thể khiến người ta quên đi một thực tế rằng sự hỗ trợ về kỹ thuật và chuyên môn của nước ngoài đóng vai trò sống còn đối với kỳ tích cứu sống 33 thợ mỏ tuyệt đối an toàn tại Chile.
 
 (Theo Đình Nguyễn - Vnexpress)