Thâm nhập hệ thống bán hàng đa cấp

Một phụ nữ khoảng hơn 50 tuổi, phong cách đĩnh đạc, mặc áo dài màu xanh lên thuyết trình về sự phát triển lớn mạnh của tập đoàn tại 60 nước trên thế giới. Tiếp theo là bài phát biểu của bác sĩ L. ở Tiền Giang về tác dụng trị bệnh của các sản phẩm (thực phẩm chức năng) của tập đoàn.

“Nếu đi dự hội thảo bán hàng đa cấp không nên mang theo tiền. Vì nếu mang tiền, thế nào cũng phải mua đồ với giá… trên trời mà không thể nào cưỡng lại"

Những thông tin như kể trên đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng hay qua những câu chuyện rỉ tai, thể hiện kỹ năng dẫn dụ, thuyết phục của những hệ thống bán hàng đa cấp quả không đơn giản, dù báo chí đã tốn nhiều giấy mực cảnh báo.

Mức thu nhập hấp dẫn như thế này dễ làm xiêu lòng người tham gia hội thảo bán hàng đa cấp. Ảnh: MC

Chiêu bài siêu lợi nhuận

“Đưa 5 triệu đồng vào một tập đoàn của Mỹ để đầu tư làm ăn… Chưa đầy một tháng mình đã thấy trong tài khoản của mình có 2.000 USD và 15 triệu đồng… Như vậy, cả vốn lẫn lãi khoảng 55 triệu đồng rồi… Chưa có đầu tư nào thu lợi nhuận cao như vậy…”

Nhân, người bán hàng đa cấp, chủ nhân của đoạn thoại trên dẫn tôi vào tham dự hội thảo của công ty được tổ chức trong một khách sạn ba sao ở quận 3. Nhân thuyết phục: “Công việc của tôi chỉ là giúp đỡ người khác. Lúc nào thích thì làm, không gò bó, tự chủ trong công việc, nhưng thu nhập rất cao”. Vé vào hội thảo là 20.000 đồng do Nhân trả. Khán phòng có sức chứa vài trăm người chật ních.

Một phụ nữ khoảng hơn 50 tuổi, phong cách đĩnh đạc, mặc áo dài màu xanh lên thuyết trình về sự phát triển lớn mạnh của tập đoàn tại 60 nước trên thế giới. Tiếp theo là bài phát biểu của bác sĩ L. ở Tiền Giang về tác dụng trị bệnh của các sản phẩm (thực phẩm chức năng) của tập đoàn.

Cuối cùng là phần trình bày của chuyên gia kinh tế tên H. về khoản siêu lợi nhuận khi tham gia tập đoàn. Ông H. hô hào: “Chúng ta giúp đỡ người khác làm ăn thì chúng ta là người tốt. Làm việc tốt càng nhiều chúng ta càng có nhiều tiền. Một công việc không cần vốn, không cần trình độ, thời gian tự do…” Giọng ông H. lúc trầm lúc bổng, cả khán phòng im phăng phắc lắng nghe. Chuyên nghiệp hơn trong nghệ thuật dẫn dụ người là hình ảnh các nhân vật trí thức như bác sĩ, thạc sĩ, đại tá quân đội... (không ai kiểm chứng) đứng bên cạnh những chiếc xe hơi sang trọng.

Kiếm tiền: trả tiền trước đã

Sau phần trình bày của bác sĩ là sáu người (trong đó có Nhân) “tình nguyện” lên sân khấu chứng minh những hiệu quả thực tế do các sản phẩm mang lại. Một “tình nguyện viên” ở Bến Tre cho biết, con gái của bà bị ung thư giai đoạn cuối. Bác sĩ đã chê. Sau khi dùng thực phẩm chức năng một tháng đi siêu âm lại thì khối u đã hoàn toàn biến mất. “Tình nguyện viên” ở Tây Ninh cho biết, sau khi dùng sản phẩm thì giảm được 10kg trong một tháng mà không phải nhịn ăn gì hết. Khán giả vỗ tay hoan nghênh nhiệt liệt.

Đến nay, đã có 42 công ty bán hàng đa cấp, với doanh số hơn 1.000 tỉ đồng/năm, theo cục Quản lý cạnh tranh.

Theo quy định tại khoản 2 điều 8 nghị định 110, người tham gia bán hàng đa cấp bị cấm thực hiện các hành vi sau:

– Cung cấp thông tin gian dối về lợi ích của việc tham gia bán hàng đa cấp để người khác tham gia bán hàng đa cấp;

– Cung cấp thông tin sai lệch về tính chất, công dụng của hàng hoá để người khác tham gia bán hàng đa cấp;

– Cung cấp thông tin sai lệch về hoạt động của doanh nghiệp bán hàng đa cấp để dụ dỗ người khác tham gia bán hàng đa cấp.

Sau khi bị thuyết phục về tính “lương thiện” của công việc “giúp đỡ người khác” bằng cách thuyết phục dùng sản phẩm, để “có thu nhập cao”, để trở thành thành viên của công ty thì phải mua bộ cá nhân (bốn hộp) giá 5 triệu đồng hoặc mua bộ quản trị (16 hộp) giá 20 triệu đồng. Cuối cùng, người tìm việc thu nhập cao đã trở thành người dùng sản phẩm giá cao!

Sự thật của các “sao”

Một công ty đa cấp khác ở quận 6 của Đài Loan cũng hoạt động sôi nổi không kém. Mỗi lần tổ chức hội thảo là có xe đưa từng đoàn người từ các tỉnh lên tham dự. Sản phẩm bán ra đủ chỉ tiêu của công ty thì được thăng cấp lên “sao”. Tại hội thảo, tổng giám đốc mặc một bộ veste trịnh trọng hô: “Sao 1 thu nhập bao nhiêu một tháng?” Từ hàng ghế khán giả một tốp người đứng lên đồng thanh đáp: “10 triệu”. Kế tiếp là sao 2 với 25 triệu/tháng, sao 3, sao 4… bừng bừng khí thế.

Thiện ở quận 6, sau một tuần trầy trật với vai trò thuyết trình viên cho biết: “Công ty hứa lương căn bản là 1,8 triệu đồng/tháng. Nếu thuyết phục được nhiều người lương sẽ hơn 5 triệu”. Khi lân la làm quen, tạo được sự thân tình với các sao, Thiện được biết sao 1 lương chỉ có 1,2 triệu đồng, sao 2: 2,5 triệu đồng. “Lương thấp vậy sao không nghỉ?” Các sao trả lời: “Nghỉ rồi khó tìm việc khác lắm vì không đủ trình độ. Kiếm được đồng nào hay đồng nấy”.

Trang, ở quận 11 kể: “Tôi và ba người bạn đến công ty đa cấp xem thử vì tò mò. Trước khi đi đã dặn nhau là không mua bất cứ thứ gì. Vậy mà khi ra về, cả bốn đứa đều mua đồng hồ Thuỵ Sĩ do Đài Loan và Nhật sản xuất”.

Với kỹ thuật thuyết trình chuyên nghiệp, kịch bản được dựng sẵn và dàn diễn viên quần chúng diễn hết mình để tạo tâm lý bầy đàn thì người tham gia hội thảo rất dễ sa vào ma trận của bán hàng đa cấp. Đã có không ít vụ việc cơ quan chức năng xử lý khi người dùng khiếu nại, chủ yếu là việc quảng cáo không đúng sự thật và giá bán quá cao. Nhưng đa số người tiêu dùng (cũng là người bán hàng) tự nguyện mua hàng do bị thuyết phục bởi lợi nhuận, bởi công dụng sản phẩm. Và đến lượt họ lại đi thuyết phục người khác bằng chính những thông tin nói vống lên mà mình đã bị thuyết phục…

Theo SGTT