Đi tìm shopping mall đích thực tại Việt Nam

mall1Thập niên 80 chứng kiến sự bùng nổ của các trung tâm mua sắm lớn tại Mỹ với hơn 16.000 siêu thị. Theo nghiên cứu của Viện Gallup, đây cũng chính là giai đoạn lên ngôi của chủ nghĩa tiêu dùng tại nước này, khi mà đại đa số người dân Hoa Kỳ coi việc đến các trung tâm mua sắm mỗi ngày là chuyện bình thường.

Theo danh sách bình chọn của tạp chí Forbes, trong 10 trung tâm mua sắm lớn nhất thế giới thì khu vực châu Á đã chiếm 8 vị trí. Điều này cho thấy sự bùng nổ về nhu cầu mua sắm cũng như xu hướng tiêu dùng của người dân châu Á. Vậy, người tiêu dùng Việt Nam có nhu cầu mua sắm trong các đại siêu thị chăng và liệu ở Việt Nam có hiện diện các khu trung tâm mua sắm lớn như ở Philippines, Trung Quốc và Thái Lan hay không?

Ngược dòng lịch sử...

Trung tâm thương mại (Shopping center hay Shopping mall) tồn tại cả hơn nghìn năm nay. Ban đầu, các trung tâm này chính là những khu chợ cổ họp trên quảng trường hoặc các khu cảng biển sầm uất. Những trung tâm thương mại hiện đại – từ những siêu thị trên khu đất nhỏ ngoại ô cho đến các đại siêu thị hàng trăm nghìn mét vuông – lần đầu tiên xuất hiện vào những năm 20 thế kỷ trước. Đó là trung tâm thương mại Country Club Plaza do C.Nichols thuộc thành phố Kansas được xây dựng vào năm 1922. Vào cuối thập niên 20, để đáp ứng nhu cầu của khách hàng, các trung tâm mua sắm lớn đã thiết kế thêm các điểm bán rượu và các cửa hàng tiện ích khác đi kèm. Phía trước cửa hàng thường là một bãi đỗ xe rộng. Năm 1928, trung tâm mua sắm Grandview Avenue ở Columbus, Ohio, Hoa Kỳ có tới 30 cửa hiệu nhỏ bên trong và một bãi đỗ xe với sức chứa 400 chiếc. Kể từ đó, mỗi năm, con số các trung tâm mua sắm tăng dần. Vào năm 1972, con số trung tâm mua sắm đã là 13.174, chỉ tính riêng tại Hoa Kỳ.

 

shopping_mallThập niên 80 chứng kiến sự bùng nổ của các trung tâm mua sắm lớn tại Mỹ với hơn 16.000 siêu thị. Theo nghiên cứu của Viện Gallup, đây cũng chính là giai đoạn lên ngôi của chủ nghĩa tiêu dùng tại nước này, khi mà đại đa số người dân Hoa Kỳ coi việc đến các trung tâm mua sắm mỗi ngày là chuyện bình thường.

Sau khoảng 5 năm chững lại do khủng hoảng tín dụng và cho vay, năm 1993 chứng kiến một đợt tăng trưởng mạnh trong lĩnh vực kinh doanh đại siêu thị, khi nhiều doanh nghiệp gia đình đã bứt phá để chuyển đổi thành các công ty đại chúng. Với nguồn vốn từ thị trường chứng khoán, ngành kinh doanh này lại bắt đầu hồi sinh mạnh mẽ. Sawgrass Mills, Mall of America, West Edmonton Mall là những tên tuổi lớn trong ngành kinh doanh đại siêu thị lúc bấy giờ.

Nhu cầu giải trí cùng với làn sóng công nghệ cao của thập niên 90 đã khiến cho các đại gia kinh doanh siêu thị mạnh tay hơn trong việc đầu tư. Chỉ cần bước chân vào một trung tâm mua sắm lớn, người tiêu dùng có thể tha hồ chọn lựa các dịch vụ mua sắm, giải trí, làm đẹp, phim ảnh, ca nhạc, thưởng thức nghệ thuật ẩm thực...Thậm chí, ngày nay, trong các đại siêu thị lớn còn có một số tiện ích khác như nhà thờ, trường học, chi nhánh bưu điện, thư viện hoặc bảo tàng...

Trước sự đổ bộ mạnh mẽ của Internet và trào lưu mua sắm trực tuyến, các đại siêu thị cũng bắt đầu mở ra trang web nhằm khai thác tối đa lượng khách hàng.


...Đến sự phát triển của các trung tâm thương mại lớn nhất thế giới

Theo danh sách bình chọn của tạp chí Forbes, trong 10 trung tâm mua sắm lớn nhất thế giới thì khu vực châu Á đã chiếm 8 vị trí. South China Mall được coi là trung tâm mua sắm lớn nhất thế giới. Tọa lạc tại Đông Quan (Dongguan), Trung Quốc, trung tâm mua sắm này có diện tích khoảng 600.000 m2 với 1.500 cửa hàng. Đại siêu thị này bắt đầu đón khách vào năm 2005. Năm 2009, South China Mall được đổi tên thành New South China Mall. Golden Resource Mall là trung tâm mua sắm lớn thứ nhì với diện tích gần 700.000 m2 được xây dựng tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Khu mua sắm này còn có một tên gọi khác là “Đại siêu thị của Trung Quốc”. Mỗi ngày, khu mua sắm này có tới 50.000 lượt khách viếng thăm. SM City North EDSA là một trong những trung tâm mua sắm lớn nhất thế giới được xây dựng vào năm 1985 tại Philippines. Khu mua sắm này có diện tích 460.000 m2. Vào những ngày cuối tuần, có tới 4 triệu lượt khách tới mua sắm và tham quan. Central World Mall được xây dựng tại Bangkok, Thái Lan, với diện tích 500.000 m2. Trước đó, khu mua sắm này có tên gọi Trung tâm Thương mại thế giới. Vào năm 2002, khu này được Central Group tiếp quản và đổi tên thành Central World Mall. Đây là khu mua sắm dành cho giới trung lưu tại đất nước chùa Vàng. SM Mall of Asia của Philippines có diện tích 410.000 m2 gồm bốn tòa nhà kết nối với nhau. Bãi đỗ xe của trung tâm mua sắm được chia thành sáu khiu và có cả tài điện chở khách đi vòng quanh đại siêu thị.

 

Có hay không Shopping Mall đích thực ở Việt Nam?

Châu Á gần như độc chiếm các vị trí hàng đầu thế giới trong lĩnh vực đại siêu thị. Điều này cho thấy sự bùng nổ về nhu cầu mua sắm cũng như xu hướng tiêu dùng của người dân châu Á. Vậy, người tiêu dùng Việt Nam có nhu cầu mua sắm trong các đại siêu thị chăng và liệu ở Việt Nam có hiện diện các khu trung tâm mua sắm lớn như ở Philippines, Trung Quốc và Thái Lan hay không?

Theo tiêu chuẩn quốc tế, một trung tâm mua sắm trung bình phải có khoảng trên 200.000 m2 diện tích bán hàng, bao gồm khu vực mua sắm, phòng chiếu phim, hành lang, khu giải trí phức họp như bowling, nơi tập thể hình, phòng games, sân băng...Nếu chiếu theo chuẩn này thì ở Việt Nam có lẽ chỉ có một vài trung tâm thương mại được coi là “shopping mall” đúng nghĩa. Hãy thử tìm hiểu một số dự án trung tâm mua sắm có diện tích mặt bằng được coi là lớn tại Việt Nam.

diamond_plazaDiamond Plaza là khu trung tâm mua sắm đình đám nhất TP. HCM vào cuối thập niên 90. Tọa lạc tại một trong những cung đường đẹp nhất thành phố, Diamond Plaza có diện tích 15.500m2 với 22 tầng lầu, có rạp chiếu phim, bể bơi và sân đậu trực thăng trên sân thượng. Đây được coi là một trong những điểm mua sắm được giới trẻ ưa chuộng. Tuy nhiên, xét về các chuẩn mực của một trung tâm mua sắm tầm cỡ quốc tế thì đây cũng chỉ là một loại siêu thị có quy mô trung bình.

Tháng Ba năm 2005, Tập đoàn bán lẻ hàng đầu châu Á Parkson - một đại gia trong lĩnh vực kinh doanh siêu thị và trung tâm thương mại tại Malaysia và Trung Quốc – bắt đầu đổ bộ vào Việt Nam. Cho đến nay, Parkson đã mở được năm trung tâm thương mại từ TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng. Tuy nhiên, các khu trung tâm mua sắm của Parkson tại Việt Nam vẫn chưa thật sự xứng với tầm vóc của hãng. Diện tích của các trung tâm mua sắm Parkson tại Việt Nam thường dao động từ 11.000 m2 đến 24.000 m2.

Tháng 6/2009, cư dân của The Manor Mễ Trì được chứng kiến lễ khai trương trung tâm mua sắm The Garden nằm trong khuôn viên khu căn hộ cao cấp này. The Garden có tổng diện tích mặt sàn trên 30.000 m2, bao gồm 6 tầng và 3 tầng hầm. Đây là khu mua sắm được xây dựng theo chuẩn quốc tế với các quầy bán hàng, spa, khu ẩm thực, rạp chiếu phim hiện đại và khu vui chơi giải trí, bể bơi, bowling, quán cà phê...The Garden cũng được coi là một mô hình xây dựng mới và tân tiến khi chủ đầu tư tín dụng được lợi thế về tiềm năng và nhu cầu mua sắm của cộng đồng dân cư cao cấp tại The Manor.

Quy mô hơn cả có lẽ là dự án Trung tâm Thương mại Metropolis – Thảo Điền - một dự án lớn của Bình Thiên An trực thuộc Kusto Group. Khác với các khu trung tâm mua sắm nội thành, nơi mà diện tích mặt bằng chật hẹp và bất tiện cho cả việc đi lại lẫn đỗ xe, Metropolis – Thảo Điền có một vị trí rất đắc địa: nằm dọc tuyến đường cao tốc nối hai đầu Đông và Tây của Thành phố Hồ Chí Minh, nơi sẽ có một trong những tuyến chính của hệ thống tàu điện ngầm (metro) nối Quận 2 và trung tâm thành phố.

Tổ hợp mua sắm này được quy hoạch trên một khu đất rộng với tổng diện tích 700.000 m2, theo mô hình phức hợp bao gồm trung tâm mua sắm, cao ốc văn phòng và công viên xanh. Phần mặt tiền của tổ hợp sẽ là khu mua sắm có tổng diện tích 140.000 m2 được thiết kế theo chuẩn quốc tế với các cửa hàng bán sản phẩm cao cấp, khu nhà hàng, cụm rạp chiếu phim, trung tâm giải trí, thể thao, bể bơi, công viên xanh...Hai tòa nhà chính đối diện với nhau tạo thành một chiếc cổng hùng vĩ. Một thảm cỏ xanh phân chia khu vực thương mại và dân cư có tác dụng như một "khoảng nghỉ” cho cảnh quan tổng thể của những tòa nhà hiện đại, sang trọng.

Kết nối những tòa tháp là kiến trúc mái vòm tạo bóng mát của khu căn hộ cao cấp và văn phòng ở bên trên. Đặc biệt, khu vườn treo trên cao chính là sự kết hợp giữa gu thẩm mỹ tinh tế với sự thuận tiện cho việc di chuyển giữa các tòa tháp, tạo ra một sự kết nối liên thông các tháp với nhau. Vườn treo này là điểm khác biệt tạo nên một xu hướng mới cho kiến trúc hiện đại: đưa thiên nhiên vào để "xanh hóa" kết cấu bê tông, sắt thép và kính vốn là những chất liệu không thể thiếu trong các công trình, tạo sự hài hòa giữa cảnh quan sinh thái và lợi ích kinh tế của công trình.

Như vậy, so với các khu trung tâm mua sắm khác, Metropolis – Thảo Điền đã có một sự khác biệt về địa thế lẫn phong cách thiết kế giúp khách hàng có cảm giác thoải mái và thư giãn khi đi mua sắm. Một chi tiết đáng chú ý là dự án này được thiết kế bởi Arata Isozaki – một kiến trúc sư hàng đầu thế giới người Nhật Bản.

Với quan điểm kinh doanh hiện đại của nhà đầu tư kết hợp giữa nhu cầu mua sắm của con người và môi trường sinh thái, qua bàn tay tài nghệ của một chuyên gia hàng đầu về kiến trúc, Metropolis – Thảo Điền xứng đáng là khu trung tâm thương mại cao cấp đầu tiên của Việt Nam có thể sánh cùng những trung tâm thương mại hàng đầu trong khu vực.

Theo tạp chí Yatch