Nghĩ từ “cơn sốt” Yoyo

do_choi_Yoyo_tai_TQRa mắt cách đây không lâu trên kênh truyền hình SCTV3 – Sao TV, bộ phim thiếu nhi Đấu trường Yoyo, 26 tập, đã nhanh chóng thu hút hàng triệu khán giả trẻ Việt Nam. Kèm theo đó là cơn sốt đua nhau mua và tập luyện yoyo diễn ra trong giới thanh thiếu niên, nhất là các bạn nam học sinh bậc tiểu học.

Đi vào các trường học, hầu như em nào cũng có một, hai cái yoyo trên tay, thậm chí có em sở hữu hàng chục loại với những cái tên hấp dẫn như Đại bàng đen, Tốc độ lửa, Đại bàng tung cánh, Thủy binh

Yoyo là gì? Chỉ là một loại đồ chơi cấu tạo rất đơn giản, tương tự như cái ròng rọc nhỏ làm bằng nhựa hoặc bằng sắt, hợp kim rẻ tiền. Tuy vậy, mỗi cái yoyo có giá từ khoảng trên 10.000 đồng đến vài chục hoặc loại “chiến” có thể tới hai, ba trăm ngàn đồng (nếu quy ra gạo, trung bình khoảng 1-30 kg gạo/cái(?!)). Điều quan trọng là với món đồ chơi dù đơn giản trên, các khán giả trẻ được thỏa lòng say mê bắt chước Lý Phi, Mạch Quân, Mễ Lợi, Vương Tiểu Hoa…., những thần tượng trong phim của mình vừa có bản lĩnh, vừa có công phu tuyệt vời về môn thể thao yoyo.

Khi bộ phim được khởi chiếu và làm mê mệt các khán giả trẻ thì cùng là lúc các nhà kinh doanh đồ chơi nhanh chóng ra tay để thỏa cơn khát của thị trường. Đủ loại đồ chơi yoyo được ồ ạt nhập khẩu từ Trung Quốc về Việt Nam. Mặt hàng yoyo được rao bán ngay chính trên kênh truyền hình đang trình chiếu bộ phim. Mạng lưới phân phối không chỉ dừng lại ở các trung tâm thương mại, các cửa hàng chuyên kinh doanh đồ chơi, mà còn vươn đến cả các gánh hàng xén, tiệm tạp hóa, len lỏi vào khắp hang cùng ngõ hẻm, từ thành thị đến nông thôn, đâu đâu cũng thấy bày bán Yoyo. Chỉ cần gõ hai chữ “yoyo” hoặc tên phim “Đấu trường yoyo” trên Google, ta có thể tìm thấy hàng loạt địa chỉ cung cấp các loại đồ chơi này với đủ nhãn hiệu, giá cả.

Có thể thấy, bằng việc kết hợp khôn ngoan giữa ba “nhà” : sản xuất, kinh doanh đồ chơi – sản xuất phim – đài truyền hình, đồ chơi yoyo Trung Quốc đã thực hiện một cú ngoạn mục trong việc xâm nhập thị trường Việt Nam. Đây cũng là cách mà các nhà sản xuất kinh doanh yoyo từng áp dụng trước đây ngay tại Trung Quốc . Thật vậy, theo một bài báo trên Đất Mũi cuối tuần ( ra ngày 17-02-2011), phim Đấu trường Yoyo do Công ty TNHH Văn hóa truyền thông Áo Phi Quảng Đông sản xuất và được trình chiếu qua màn ảnh nhỏ Trung Quốc vào năm 2005.

Trong thời điểm phim Đấu trường Yoyo lên sóng truyền hình thì công ty sản xuất đồ chơi Áo Địch Quảng Đông tổ chức cuộc thi Yoyo trong phạm vi toàn quốc. Những chiếc yoyo của Áo ĐỊch mà các nhân vật sử dụng trong phim nhanh chóng gây nên cơn sốt trong các trường học. Bài báo cũng cho biết giữa công ty Áo Địch và công ty sản xuất phim có quan hệ “anh-em” với nhau và bộ phim được sản xuất nhằm quảng bá trò chơi yoyo trong giới học sinh. Ước tính, sau khi trình chiếu bộ phim, sản phẩm yoyo do Áo Địch sản xuất chiếm lĩnh khoảng 70% thị trường tại Trung Quốc.

Quay trở lại Việt Nam, phương thức kết hợp “ba nhà” để bán đồ chơi có vẻ như ngày càng được triệt để áp dụng. Ngoài đấu trường Yoyo, hàng loạt bộ phim thiếu nhi như Biệt đội siêu nhân cơ động, Rôbô trái cây, Dũng sĩ chơi quay… lần lượt xuất hiện trên kênh truyền hình SCTV3 – Sao TV. Và cứ sau mỗi bộ phim được phát sóng, các sản phẩm đồ chơi “ăn theo”, chủ yếu là đồ chơi Trung Quốc, lại tràn ngập trên thị trường.

Có ý kiến than phiền rằng các kênh truyền hình đang tiếp tay cho các nhà kinh doanh đồ chơi để tiêu thụ hàng hóa. Việc hợp tác này đúng hay sai về mặt pháp luật, lợi hay hại về mặt xã hội có lẽ còn phải bàn nhiều. Tuy nhiên, cách mà các nhà sản xuất đồ chơi Trung Quốc đang vận dụng cho thấy sự táo bạo và quyết liệt của họ trong cuộc chạy đua cạnh tranh trên thương trường. Đây là điều mà các doanh nghiệp sản xuất đồ chơi trong nước có lẽ nên suy nghĩ. Vì sao họ làm được, còn chúng ta thì thúc thủ và thúc thủ ngay trên thị trường của mình?

Theo TBKTSG