Thị trường bán lẻ: Chính sách đất đai có thể coi là sự sống còn

thi-truong-ban-le-chinh-sach-dat-dai-co-the-coi-la-su-song-conBước sang năm 2013, sức mua trên thị trường bán lẻ sụt giảm, nhiều khó khăn và thách thức tiếp tục chờ đợi các doanh nghiệp phía trước, tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp bán lẻ vẫn kỳ vọng vào sự tăng trưởng.

Trao đổi với phóng viên TTXVN bà Vũ Thị Hậu, Phó Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhất Nam (hệ thống siêu thị Fivimart) tỏ ra lo lắng trước việc nhiều doanh nghiệp nước ngoài đã mở thêm nhiều địa điểm bán lẻ mới trong khi các doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang lúng túng tìm lối thoát ngay trên "sân nhà" trong cuộc chiến giành lấy thị phần.

- Năm 2013 vẫn được giới chuyên gia nhận định là một năm khó khăn với doanh nghiệp bán lẻ. Cùng với đó, nhiều trung tâm thương mại, đại siêu thị của các "đại gia" trong ngành bán lẻ. Đại diện cho phía doanh nghiệp bán lẻ trong nước, bà đánh giá thế nào về vấn đề này?

Bà Vũ Thị Hậu: Năm nay vẫn là một năm được nhận định là một năm đầy khó khăn đối với các doanh nghiệp bán lẻ. Không chỉ riêng Fivimart chúng tôi mà rất nhiều hệ thống siêu thị trong nước khác cũng đã nỗ lực đưa ra nhiều chiêu khuyến mãi nhưng vẫn không kích thích được sức mua của người dân, doanh số bán hàng nhiều siêu thị chỉ bằng năm ngoái hoặc thấp hơn.

Một trong những khó khăn nữa là ngành phân phối bán lẻ hiện đại của Việt Nam mới ra đời khoảng chục năm nay nên phát triển còn sơ khai, trong khi đó, các doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam đồng thời mở rộng các trung tâm thương mại hiện đại, các đại siêu thị, cửa hàng tiện ích... thực sự phù hợp và làm thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng.

Vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam vốn đã "yếu thế hơn" nay càng phải đối mặt với nhiều khó khăn cùng với nguy cơ bị thâu tóm.

- Mặc dù nhiều khó khăn của doanh nghiệp ngành bán lẻ vẫn được đem ra mổ xẻ nhưng nổi lên nhất vẫn là chuyện mặt bằng, nhân lực. Xin bà cho biết ý kiến về vấn đề này?

Bà Vũ Thị Hậu: Trong kinh doanh, vị trí đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, có một thực tế là hiện nay, ở nhiều địa phương, những vị trí đẹp lại đang thuộc sở hữu của các doanh nghiệp nước ngoài, các địa phương hiện đang "trải thảm đỏ" để thu hút các doanh nghiệp FDI, vừa được tiếng là có thành tích trong thu hút đầu tư lại thu được tiền ngay.

Trong khi đó, nếu để các doanh nghiệp trong nước đầu tư thì địa phương sẽ chậm thu được vốn. Chính sách đất đai có thể coi là sự sống còn với doanh nghiệp trong nước. Vốn doanh nghiệp có thể tự dàn xếp được, còn mặt bằng phải có bàn tay hỗ trợ của Nhà nước, cần hỗ trợ mặt bằng cho doanh nghiệp ở tất cả các tỉnh thành và phải là vị trí đắc địa.

Chỉ cần giải được bài toán mặt bằng thì chỉ 5-7 năm nữa các doanh nghiệp trong nước có thể thay đổi được cục diện trên thị trường bán lẻ. Nếu doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam và họ lại được ưu tiên về mặt bằng tại các trung tâm thì doanh nghiệp trong nước không thể nào sống nổi. Vì doanh nghiệp nước ngoài mạnh về tài chính nên họ có thể đàm phán được với các nhà cung cấp về giá, chiết khấu nhiều và đương nhiên, các doanh nghiệp trong nước sẽ khó cạnh tranh được.

Ngoài ra, hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế về nghiệp vụ, chuyên môn, đa phần các doanh nghiệp trong nước không thực sự quan tâm nhiều tới các yếu tố quảng bá, trưng bày sản phẩm trong khi các doanh nghiệp nước ngoài làm điều này rất bài bản. Không chỉ có vấn đề mặt bằng, ngay cả vấn đề nguồn nhân lực hiện cũng đang là vấn đề "nóng" của các doanh nghiệp Việt Nam. Theo tôi, nhân sự là vấn đề nổi cộm của Fivimart.

- Để ngành bán lẻ nói chung cũng như hệ thống siêu thị Fivimart nói riêng phát triển bền vững trước những cạnh tranh khốc liệt, bà có kiến nghị gì?

Bà Vũ Thị Hậu: Thời gian qua, chúng tôi đã rất nỗ lực mở rộng mạng lưới và đang phát triển các chi nhánh của mình. Tuy nhiên, dù có mở rộng mạng lưới nhưng việc cạnh tranh trực tiếp với các doanh nghiệp nước ngoài hiện rất khó bởi họ có nhiều "hàng lạ" mà ở Việt Nam không có, trong khi người tiêu dùng lại thích "của lạ", sính đồ ngoại... Đây cũng một phần là tâm lý của người tiêu dùng Việt.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nước ngoài có chiến lược đầu tư riêng nên giá cả cạnh tranh hơn chúng tôi, họ sẵn sàng lỗ 5-7 năm để đưa ra giá cạnh tranh, nắm giữ thị trường.

Theo tôi, doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam không chỉ có điểm yếu về tài chính mà nhiều vấn đề khác như con người, độ chuyên nghiệp, công nghệ... chúng ta vẫn đang thua kém các doanh nghiệp nước ngoài. Vì thế, tự hoàn thiện mình là điều mà các doanh nghiệp trong nước cần làm lúc này. Tuy nhiên, khách quan mà nói các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ rất khó để lên "vũ đài" thi đấu tay đôi với các doanh nghiệp nước ngoài. Do vậy, hơn lúc nào hết các doanh nghiệp trong nước đang rất cần vai trò "bà đỡ" của Nhà nước về các chính sách, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước phát triển.

Đại diện cho phía doanh nghiệp, Fivimart chúng tôi kiến nghị cần có sự thống nhất giữa Bộ Công Thương và Bộ Kế hoạch Đầu tư trong việc quy hoạch mạng lưới. Các địa phương nên quy hoạch rõ cần bao nhiêu siêu thị, khoảng cách giữa các siêu thị như thế nào... Quy hoạch rõ loại hình kinh doanh và quy mô kinh doanh. Chính vì vậy, sự trợ giúp của cơ quan chức năng là rất cần thiết trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển./.

Theo Uyên Hương
TTXVN