Khống chế phí quảng cáo, khuyến mãi: Doanh nghiệp thêm “khó”?

Từ mức được chi 7% tổng chi phí cho hoạt động tiếp thị, khuyến mại, quảng cáo, nay doanh nghiệp (DN) được "nới" lên mức 10%. Tuy nhiên, với định mức mới này, đa số DN tỏ ra lúng túng vì không biết phải trang trải thế nào cho hợp lý, hiệu quả...

Khó xây dựng thương hiệu danh tiếng

quangcao 28475Khi chi phí dành cho hoạt động tiếp thị, khuyến mại, quảng cáo còn quy định ở mức 7% tổng chi phí kinh doanh, ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Giám đốc Công ty Càphê Trung Nguyên từng than: "Với việc khống chế mức phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mãi như vậy, các nhà sản xuất trong nước khó có thể xây dựng được thương hiệu danh tiếng".

Cũng theo ông Vũ, mức hạn định này là một rào cản lớn đối với các DN trong việc quảng bá sản phẩm, phát triển thị phần. "Khi bắt tay vào phát triển thương hiệu Trung Nguyên, chúng tôi đã phải đau đầu với hạn định này. Công ty luôn có những ý tưởng táo bạo để khuếch trương sản phẩm nhưng khi thực hiện thì lại sợ chi vượt quá quy định", ông Vũ nói.

Trước đây, nếu mỗi năm tổng chi phí của công ty nào đó là 1 tỷ đồng thì DN chỉ được phép trích 70 triệu đồng cho quảng cáo, tiếp thị. Nay, dù đã được nới lên mức 100 triệu đồng nhưng cũng chẳng thấm vào đâu so với kinh phí thực tế phải chi trả. Hiện, với 30 giây quảng cáo trên sóng truyền hình quốc gia, các DN phải trả hàng trăm triệu đồng, các "kênh" khác rẻ hơn như báo giấy, đài phát thanh, số tiền này cũng không trang trải được bao lâu!

Theo một quan chức của Bộ Công Thương, điểm sai lầm của các nhà làm luật thuế hiện nay là cho rằng DN trong nước tiềm lực tài chính yếu kém nên cần phải khống chế, trong khi thực tế cho thấy, có không ít đơn vị mạnh tay chi hàng tỷ đồng cho khâu này. Ví dụ, Công ty Bibica năm đầu tiên vào thị trường đã chi tới 2 tỷ đồng cho quảng cáo, xây dựng thương hiệu. Các hãng Kinh Đô, Bitis, Vinamilk... cũng sẵn sàng tiêu tốn hàng chục nghìn đôla để quảng cáo trên truyền hình.

Theo Vinamilk, DN này chấp nhận chi 50% tổng chi phí kinh doanh cho quảng cáo, tiếp thị. Báo cáo tài chính năm 2011 cho thấy, Vinamilk đã chi 902/1.812 tỉ đồng chi phí kinh doanh cho quảng cáo và khuyến mãi. Tuy nhiên, với quy định mức chi cho quảng cáo tiếp thị được khấu trừ thuế chỉ là 10% tổng chi phí kinh doanh, vô hình chung Vinamilk đã bị khống chế, mặc dù họ hoàn toàn có thể đẩy mạnh mức chi cho các hoạt động này hơn nữa. Cái "bó" này khiến DN thực sự khó xử.

Do đó, nhiều ý kiến cho rằng, thay vì lo DN "quá đà" dẫn đến lạm chi quảng cáo, nên chăng Nhà nước có thể để họ tự cân đối chi theo năng lực. Cách làm này cũng đã được áp dụng ở nhiều nước trong khu vực và mang lại hiệu quả rõ nét.

Trông người...

Trao đổi với phóng viên, ông Vũ chia sẻ: "Có lẽ chúng ta nên học tập kinh nghiệm của Thái Lan trong việc hỗ trợ DN quảng cáo sản phẩm. Chính phủ họ không hạn chế quảng cáo, tiếp thị mà thậm chí còn hỗ trợ tài chính cho DN giới thiệu, quảng bá sản phẩm ra nước ngoài".

Thực tế là hiện nay, để khuyến khích các DN giới thiệu hình ảnh, mẫu mã, khuếch trương tên tuổi sản phẩm, các quốc gia như Malaysia, Indonesia, Philippines, Thái Lan, Singapore... không khống chế khoản chi phí tiếp thị.

Kết quả thanh tra của Bộ Tài chính cũng cho thấy, tỷ lệ dành cho quảng cáo tiếp thị trên tổng chi phí kinh doanh của một DN sữa đến từ Hoa Kỳ hoạt động ở Việt Nam trong năm 2008 là 53%, năm 2009 là 37%, và năm 2010 là 14%. Bên cạnh đó, nhiều DN sữa khác cũng đã vượt mức trần chi phí quảng cáo tiếp thị. Sở dĩ có điều đó là vì các DN sữa nội (trừ Vinamilk) đều gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các công ty đa quốc gia, các tập đoàn nước ngoài vì họ thoải mái chi tiền quảng cáo, miễn sao kinh doanh có hiệu quả, thương hiệu được nhiều người biết tới.

Ông Lê Viết Hà, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Sữa Hancofood cho biết, nhiều DN sữa trong nước chấp nhận chi cho quảng cáo, tiếp thị đến 20% chi phí kinh doanh nhằm xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, nếu bỏ giới hạn chi phí quảng cáo thì DN nhỏ và vừa sẽ khó "chống cự" được với những chiến dịch quảng cáo khổng lồ của DN lớn và các công ty đa quốc gia.

Các ý kiến đồng tình với ông Hà cho rằng, chỉ DN lớn như Vinamilk mới gặp phải những bất lợi từ việc khống chế mức chi phí quảng cáo tiếp thị. Theo một khảo sát do Bộ Tài chính thực hiện, có 66% DN Việt Nam cho rằng nên tiếp tục giữ giới hạn chi phí quảng cáo như hiện nay. Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ đa số những DN đồng ý với quy định này đều là DN nhỏ và vừa, hoặc DN hoạt động theo kiểu bao cấp, và đương nhiên đây chưa phải là đại diện tiêu biểu cho giới DN Việt Nam vào lúc này.

Tại châu Á hiện chỉ có Việt Nam và Trung Quốc quy định mức trần chi phí cho các hoạt động xúc tiến bán hàng. Tuy nhiên, DN ở Trung Quốc được giới hạn chi phí quảng cáo tiếp thị dưới mức 15% tổng doanh thu và được chuyển tiếp khoản chi vượt trần sang năm sau; còn DN Việt Nam phải chịu mức trần quảng cáo là 10% tổng chi phí kinh doanh và không được chuyển tiếp phần vượt mức cho năm sau.

Thái Linh.

Theo Kinh tế nông thôn.