Hollywood trong xu thế toàn cầu hóa

Hollywood_trong_toancauhoaQuên giải Oscar đi. Lời bình trên tạp chí Economist không nhằm vào sự danh giá của giải thưởng trên mà nhấn mạnh đến tầm quan trọng của các thị trường nước ngoài đối với các nhà sản xuất phim ở Hollywood. Lễ trao giải Oscar diễn ra vào sáng 28.2, tính theo giờ Việt Nam. Giải Oscar dường như không còn là hàn thử biểu của công nghiệp điện ảnh Mỹ như trước. Sự thành công về mặt thương mại của một bộ phim ở Hollywood, đang phụ thuộc vào giới trẻ ở Nga, Trung Quốc và Brazil, những người bỏ tiền mua vé xem phim.
Lâu nay, công nghiệp Hollywood luôn nhắm đến thị trường toàn cầu, nhưng nay, mục tiêu đó càng trở nên tối thượng. Vì theo thống kê tổng doanh thu của các bộ phim Hollywood, lượng vé bán ra tại các thị trường bên ngoài khu vực Bắc Mỹ đã tăng gấp đôi trong mấy năm nay và trở thành thị trường trọng điểm. Một số bộ phim như Gulliver’s Travels chỉ đạt doanh thu 42 triệu USD tại Bắc Mỹ, nhưng lại thu về đến 150 triệu USD tại Nga và Hàn Quốc. Siêu phẩm Avatar cũng đạt mức 2 tỉ USD bên ngoài Bắc Mỹ.
Chỉ với các bộ phim “bom tấn” Harry Potter, Sherlock Holmes và Inception, hãng Warner Bros đã đạt lợi nhuận 2,93 tỉ USD bên ngoài khu vực Bắc Mỹ, phá vỡ kỷ lục trước đó là 2,24 tỉ USD. Trong lúc doanh thu từ việc phát hành DVD tại nước Mỹ – thị trường lớn nhất, đã sa sút thảm hại. Điều đó khiến các nhà sản xuất Hollywood ngày càng phụ thuộc hơn vào xu hướng giải trí của giới trẻ tại các nước khác.
Để đến gần hơn với khán giả tại các thị trường khác, phim ảnh Hollywood gần đây đã mau lẹ chuyển sang những đề tài và nội dung bên ngoài nước Mỹ như Prince of Persia, The Chronicles of Narnia: the Voyage of the Dawn Treader.
Không thể phủ nhận, sự tăng trưởng của thị trường phòng vé nước ngoài có nguyên nhân từ việc suy yếu của đồng đôla. Mặc dù vậy, có những yếu tố quan trọng giúp thị trường quốc tế trở nên quan trọng hơn với những nhà sản xuất phim Hollywood như: nhu cầu đến rạp xem phim tăng cao tại các nước đang phát triển, chủ đề của các bộ phim mang tính toàn cầu hơn, và những chiến dịch marketing, PR rầm rộ trước mỗi bộ phim “bom tấn”.
Tại Nga, chỉ tính trong năm ngoái đã có hơn 160 triệu vé xem phim bán ra, còn nhiều hơn cả số dân của quốc gia này. Giới trẻ không ngần ngại móc tiền đến rạp, dù giá vé xem phim tăng cao vì hệ thống rạp được đầu tư trang thiết bị tiện nghi, hiện đại, với máy chiếu 3D. Và ngay tại Nga, tổng doanh thu của phim Mỹ hàng năm cũng thường gấp đôi phim nội địa. Mới đây, Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã tuyên bố chính phủ sẽ bớt chi tiền đầu tư cho các nhà làm phim nội địa, thay vào đó là mở rộng hệ thống rạp.
Tại Trung Quốc, doanh thu phòng vé đạt 1,5 tỉ USD trong năm ngoái. Cho dù chính phủ nước này chỉ cho phép 20 phim không phải do Trung Quốc sản xuất ra rạp mỗi năm, nhưng phim Hollywood vẫn chiếm thế thượng phong. Bằng chứng là khán giả sẵn sàng xếp hàng dài để được vào rạp xem Kung Fu Panda. Tuy thế, Trung Quốc vẫn là thị trường “khó nhá” với các nhà sản xuất Hollywood. Vì khi đưa phim vào thị trường này, họ chỉ được chia tỷ lệ 15% từ doanh thu phòng vé, trong lúc tại các thị trường khác là từ 40 – 45%.
Do quan ngại nạn sao chép băng đĩa lậu, các hãng phim Hollywood đã chú trọng hướng phát hành phim đồng thời tại nhiều nước. Một bộ phim thuộc hàng bom tấn ra rạp tại Mỹ và Việt Nam cùng ngày đã là chuyện phổ biến. Ông Michael Lynton – người điều hành hãng Sony Pictures cho biết, kế hoạch marketing một bộ phim bây giờ đã thay đổi nhiều so với trước đây. Hầu hết các hãng đều đau đầu tìm chiêu thức kích thích khán giả toàn cầu chịu đến rạp xem một bộ phim mới. Mỗi khi một bộ phim ra mắt, các ngôi sao phim ảnh như Brad Pitt, Angelina Jolie cũng phải chịu khó tham gia chuyến quảng bá phim dài nửa tháng tại cả chục quốc gia, hệt như các chiến dịch vận động tranh cử của chính khách.
Công thức thực hiện một bộ phim Hollywood nay cũng đậm nét toàn cầu hóa, để thuận lợi hơn cho việc phát hành trên thị trường quốc tế. Chẳng hạn, hãng Sony chọn diễn viên chính người Đài Loan cho phim The Green Hornet, dựng phim trường tại Nhật cho phim Resident Evil: Afterlife… Những chiêu này khiến khán giả châu Á tò mò muốn đến rạp xem Hollywood đưa yếu tố phương Đông vào phim ra sao.
Nhìn chung, các hãng phim Hollywood đang chạy đua không phải làm phim hay, nghệ thuật để đoạt tượng vàng Oscar. Họ chọn hướng làm phim hợp gu khán giả quốc tế, dẫn đầu lượng vé bán ra tại các thị trường nước ngoài. Đó mới là thành công thật sự, mà không cần Oscar chứng thực.
Theo SGTT