Think - Văn hóa IBM

watson_thomas_ibm_thinkNăm 1914, ngay trong ngày đầu tiên sau khi được chọn làm giám đốc IBM, Thomas Watson-cha đã cho treo khắp mọi nơi trong tòa nhà công ty những tấm bảng nhỏ với duy nhất một từ “Think” (Hãy suy nghĩ).

Khẩu hiệu này trở thành phương châm hành động thiêng liêng cho các nhân viên, bởi nó luôn nhắc nhở mọi người rằng công ty trước tiên mong chờ ở họ tinh thần làm việc sáng tạo và những nỗ lực trí tuệ không ngừng, còn việc thực thi mệnh lệnh chỉ được xếp ở vị trí thứ hai.

Với lòng kiên trì và nhiệt tình hiếm có, giám đốc mới của công ty đã tập cho tất cả nhân viên, từ lãnh đạo cấp cao đến người quét dọn làm việc bán thời gian, thói quen trung thành đối với tập đoàn. Để đạt được điều này, trái hẳn với thực tế lúc đó ở Hoa Kỳ, ông đã không sa thải bất kỳ một nhân viên nào cả.

Ngoài ra, công ty thường xuyên tổ chức các đội thể thao, những cuộc du lịch dã ngoại, tổ chức mừng sinh nhật cho nhân viên…và nhiều hoạt động chưa từng được biết đến trước đó. Watson luôn cố gắng thể hiện rằng điều quan trọng đối với công ty không phải là lợi nhuận, mà chính là các nhân viên. “Nếu anh có thể giữ con người ở lại và làm cho họ tin rằng tương lai công ty nằm trong tay họ, thì lợi nhuận cũng sẽ không mất đi đâu cả”. Trong cuốn tự truyện của mình mang tên “Father, son and company” (Cha, con và công ty), Watson-con đã viết: “Cha tôi biết rằng cách tốt nhất để giữ nhân viên ở lại với mình là nhen nhóm và phát triển trong con người họ lòng tự tôn”.

Xuất phát từ quan điểm đó, công ty luôn tạo ra cho nhân viên tâm lý là anh ta không phải là một nhân viên tầm thường, anh ta là người tài năng, được đào tạo bài bản và chính vì vậy nên anh ta được nhận vào làm việc tại công ty. Để nhân viên thêm tin tưởng vào công ty, Watson-cha thường xuyên tổ chức những “Ngày hội mở cửa” cho phép bất cứ nhân viên nào nếu đang gặp phải vướng mắc đều có thể đến gặp lãnh đạo các cấp, kể cả chủ tịch công ty, để bày tỏ. Những cuộc tiếp xúc như vậy không phải lúc nào cũng giải quyết được vấn đề nhân viên đưa ra, nhưng bù lại, nhân viên ngày càng tin tưởng rằng họ thực sự là thành viên của tập thể.

Ngay cả vào những năm đen tối của nền kinh tế Hoa Kỳ trong cuộc đại khủng hoảng, công ty dưới sự lãnh đạo của Watson-cha không chỉ nghĩ đến lợi nhuận, mà luôn tìm mọi cách để giữ chân nhân viên ở lại với mình. IBM là một trong những công ty đầu tiên ở Hoa Kỳ áp dụng hệ thống bảo hiểm suốt đời và nghỉ phép có lương.

Đầu những năm 1970 Big Blue (tên gọi thế giới dành cho IBM) đã có vị trí vững chắc trên thị trường máy tính. Những chiếc máy tính IBM là loại thiết bị không thể thiếu trong các trung tâm khoa học và các xí nghiệp công nghiệp, chúng phục vụ cho quốc phòng cả trên mặt đất, dưới nước và trên không...

Nhưng đến cuối những năm 1970, công việc kinh doanh của hãng bị lớp mây đen che phủ. Đối thủ cạnh tranh không dám công khai khiêu chiến với IBM nên dựa vào luật chống độc quyền để tăng cường sức ép đối với công ty. Lãnh đạo của hãng hiểu rất rõ là sớm hay muộn thì công ty cũng sẽ phải có những biện pháp kiểm soát hiệu quả chống lại những lời buộc tội về độc quyền.

Nhiệm vụ lúc này thực sự nan giải: một mặt, hãng phải tạo ra thị trường cho các đối thủ cạnh tranh, mặt khác vẫn duy trì cho IBM cơ hội tạo ra sản phẩm mới. Nhóm 12 nhân viên sáng tạo do William Louis đứng đầu suy nghĩ suốt một năm, để rồi cuối cùng khẩu hiệu của Watson-cha làm họ bừng tỉnh.

“Hãy suy nghĩ”. Họ suy nghĩ, suy nghĩ và đã nghĩ ra. Kết quả của những nỗ lực trí tuệ được giới thiệu ngày 17 tháng 8 năm 1981- đó là chiếc máy tính cá nhân đầu tiên trên thế giới IBM 5150 Personal Computer (viết tắt là IBM PC).

Một chi tiết thể hiện quy mô của cuộc cách mạng công nghệ do IBM khởi xướng là tên gọi của một mẫu máy tính cụ thể chỉ sau vài năm đã biến thành danh từ chung. Trên thế giới ra đời thuật ngữ máy tính cá nhân (PC), còn đối với đại bộ phận người sử dụng thì chữ viết tắt này luôn gắn liền với một từ viết tắt khác là IBM.

Chiếc máy tính cá nhân đầu tiên bao gồm một thiết bị tính toán, màn hình trắng đen và một bàn phím rời. Hệ thống này được cấu tạo từ bộ vi xử lý của một công ty còn ít nổi tiếng lúc bấy giờ là Intel, hệ điều hành DOS 1.0 của Microsoft, cũng chưa ai biết đến khi đó, và một bảng hệ thống với các chi tiết cho phép đưa vào máy tính những thiết bị bổ sung.Tất cả cùng nhau tạo ra một niệm được gọi là “kiến trúc mở”.

Khái niệm đó phá vỡ thế độc quyền của IBM. Tuy nhiên công ty đã rất ngạc nhiên khi những người mua máy tính cá nhân, dù của một nhà sản xuất khác, đều quan tâm đầu tiên đến việc mẫu này có tương thích với PC IBM hay không. IBM nhờ vậy không bị tổn hại.

Tuy nhiên sau đó công ty phải trải qua giai đoạn suy thoái không thể kiểm soát được của PC IBM trong cuộc chiến ngang sức ngang tài với Apple và các máy tính Macintosh của nó. Đây cũng là thời kỳ cất cánh chưa từng thấy của các nhà sản xuất thiết bị xử lý và chương trình phần mềm.

Nhưng cho dù thế nào, Big Blue vẫn tiếp tục giữ vị trí tiên phong khi mở ra những thị trường mới và tăng cường nghiên cứu khoa học. Mọi người trong công ty không quên lời kêu gọi của người sáng lập “Hãy suy nghĩ”. Điều đó đã mang lại những thành quả tốt đẹp khi năm 1986, hai nhân viên Trung tâm khoa học Zurich trực thuộc IBM là Gerd Binnig vàHeinrich Rohrer được trao giải thưởng Nobel vật lý nhờ công trình tạo ra kính hiển vi quét mạch, và sau một năm, các đồng nghiệp của họ cũng nhận được giải thưởng vinh dự này nhờ sáng chế ra các nguyên liệu chịu nhiệt siêu dẫn.

Năm 1992, IBM tung ra phiên bản mới của máy tính xách tay ThinkPad và lập tức nhận được hơn 1000 giải thưởng về thiết kế mẫu mã và chất lượng sản phẩm. Đó là chiếc máy tính xách tay đầu tiên được đưa vào vũ trụ cùng với phi hành đoàn Endevour. Còn vào năm 1997, máy tính RS/6000 SP do IBM sản xuất, được biết đến với cái tên Deep Blue, đã đánh bại nhà vô địch cờ vua thế giới lúc bấy giờ là Gary Casparov.

IBM đứng thứ 23 trong danh sách 500 công ty lớn nhất thế giới và dẫn đầu trong số các nhà sản xuất thiết bị phần cứng máy tính.

Thanh Anh - Tầm Nhìn