Thị trường bia Việt: Thật giả lẫn lộn

Số liệu thống kê cho thấy, Việt Nam đã lọt "tốp 5" Châu Á về tiêu thụ bia với trung bình 31,7 lít/người/năm trong khi thị trường bia Việt Nam chưa có một chiếc "tem" đảm bảo với vô vàn các sản phẩm không được thẩm định về chất lượng và thật - giả.
Bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, tránh thất thu tiền thuế Nhà nước và tạo chỗ đứng cho nhà sản xuất chân chính... là điều mà cơ quan quản lý Nhà nước cần làm lúc này nhưng đáng tiếc nó đang vấp phải sự phản ứng với những lý do không đáng có.

thị trường biaBia giả tràn lan

Chưa có một con số chính thức nào cho thấy hàng năm Việt Nam phải đón nhận bao nhiêu triệu lít bia không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhưng thực tế, hàng loạt các cơ sở sản xuất bia giả và hàng nghìn lon, chai bia nhập lậu bị triệt phá trong những năm gần đây đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về chất lượng thực của sản phẩm đóng mác các thương hiệu nổi tiếng. Sự thật - giả lẫn lộn của thị trường bia đang tạo nên chất men độc, đánh thẳng vào người tiêu dùng mà chẳng thấy ai lưu tâm quản lý?

Theo số liệu thống kê của tổ chức nghiên cứu độc lập, Việt Nam đang là quán quân uống bia của khu vực ASEAN. Theo tổ chức này, năm 2013, VIệt Nam tiêu thụ 3 tỷ lít bia, tương đương giá trị 3 tỷ USD, trở thành "quán quân" uống bia ở khu vực ASEAN và thứ 3 Châu Á, chỉ sau Trung Quốc và Nhật Bản. Hẳn với những người bợm nhậu thì con số này là điều tất yếu, nhưng với các chuyên gia y tế thì đây là sự báo động cho sức khỏe con người.

Chẳng thế mà tại một hội thảo của ngành mới đây, thạc sỹ Vũ Minh Hạnh, Phó viện trưởng viện Chiến lược và Chính phủ phải thoảng thốt: Mức tiêu thụ trung bình một năm của nam giới nước ta là 27,4 lít; gấp hơn 4 lần mức trung bình toàn cầu. Gần một nửa nam giới Việt Nam có sử dụng rượu bia. Trong khi các nước khác tiêu thụ chủ yếu là rượu bia chính thống (do các nhà máy quy mô lớn sản xuất) còn Việt Nam thì ngược lại.

Điều đáng giật mình hơn khi thạc sỹ bật mí: " Chúng tôi từng đi một số nơi tìm hiểu cách sản xuất bia của người dân như thế nào. Hiện rất ít nơi sản xuất theo cách truyền thống là chưng cất mà sử dụng cồn công nghiệp. Ví dụ ở Sơn La, người dân mua men Trung Quốc về ngâm gạo sống 2 ngày là đã có bia rượu uống".

thị trường bia

thị trường bia

Công nghê làm bia giả của các cơ sở.

Nguồn tin từ Công an TP. Hồ Chí Minh cho biết, trong những năm trở lại đây, cơ quan này đã triệt phá hàng loạt cơ sở sản xuất bia giả. Điển hình gần đây một "lò"sản xuất bia giả với quy mô hàng nghìn chai mỗi ngày đã sa lưới. Cụ thể, ngày 10/4 trinh sát của đội 7, phòng PC46 phối hợp cùng đội CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, công an quận Tân Phú bất ngờ ập vào kiểm tra ngôi nhà ở địa chỉ số 378/1A đường Thoại Ngọc Hầu, phường Phú Thạnh, quận Tân Phú. Tại thời điểm đột kích, cơ quan công an bắt quả tang 4 đối tượng là Nam, Em, Nghiêm và Tiên đang sản xuất bia giả.

5 đối tượng bị tạm giữ để phục vụ điều tra gồm: Trần Phú Long (SN 1982), Trần Văn Nam (SN 1985), Phan Văn Lý Em (SN 1986), Trần Văn Nghiêm (SN 1996) và Trần Thị Mỹ Tiên (SN 1998, cùng ngụ tỉnh An Giang). Trong đó đối tượng chủ cơ sở sản xuất bia giả được xác định là Long. Công an tạm giữ 4 người này và bắt giữ chủ cơ sở là Long.

Ngoài ra, công an còn thu giữ lượng lớn tang vật gồm: gần 6.800 vỏ chai bia các loại, hơn 1.600 chai bia thành phẩm, 6,8kg nắp chai bia các loại, 1 máy đóng nắp chai, 1 xe tải và nhiều máy móc, thiết bị phục vụ cho việc sản xuất bia giả...

Có bao nhiêu bia "rởm' trôi nổi trên thị trường

Chưa biết có biết bao nhiêu bia giả đang lưu thông trên thị trường và càng không thể biết có bao nhiêu người xài bia "rởm", nhưng chỉ cần nghe lời khai của ông chủ lò bia giả, ắt các bợm nhậu phải té ngửa. Tại trụ sở công an, bước đầu Trần Phú Long khai nhận đã thu mua vỏ chai, nắp chai bia cũ ở các vựa ve chai, nhà hàng về cho công nhân súc rửa phục vụ cho việc sản xuất bia giả. Mỗi ngày Long cho ra lò khoảng 30-40 két bia các loại. Do bia giả không để được lâu nên Long thường bỏ mối cho các nhà hàng, quán ăn.

Còn đây là cách sản xuất bia giả khác với công nghệ khác. Mua bia Sài Gòn nhãn xanh, cho nhân viên súc rửa vỏ chai Heineken, Tiger đã qua sử dụng chiết bia chính hãng vào 1/2 chai và rót bia Sài Gòn xanh vào đầy chai, sau đó đưa qua máy dập nắp. Mỗi ngày cơ sở sản xuất được 60 két bia giả trở lên với các nhãn hiệu Heineken, Tiger đem bỏ mối cho các nhà hàng, quán ăn.

Theo thông tin một số công nhân làm việc ở đây, sau khi thu mua các nắp chai Heineken và Tiger ở các quán nhậu, nhà hàng sau đó mang về ngâm hóa chất, sấy khô. Vỏ chai bia cũng được thu gom từ các nhà hàng, quán nhậu về dùng dung dịch cồn tráng sơ, phơi khô sử dụng như vậy là có thể sử dụng vào việc sản xuất bia giả rất thuận lơi.

Các chuyên gia kỹ thuật của các hãng bia lớn nhận định, do trước khi làm giả , bia được ướp lạnh nên hơi lạnh bốc ra đọng nước ngoài vỏ chai, trong lúc pha trộn có thể chảy vào chai bia dẫn đến không đảm bảo chất lượng như các dòng bia thật.

Thêm vào đó, trong quá trình súc rửa chai có thể lau chùi không kỹ, vẫn còn tạp chất bám bên trong.

"Các nguyên nhân trên khiến bia không thể để lâu được cho nên cơ sở này làm bao nhiêu là tiêu thụ hết bây nhiêu. Có không ít lần, khách hàng (nhà hàng, quán nhậu) đem bia bị chua, bốc mùi hôi, có cả giòi, lên đại lý đổi lại. Chủ cơ sở sản xuất sẵn sàng đổi mà không phản ứng gì", một chuyên gia cho biết.

Với những loại bia giả này khi được làm sẽ tiêu thụ vào thị trường mà chủ yếu là là các quán nhậu, nhà hàng, karaoke...những nơi có sức tiêu thụ lớn nhất mà họ không hay biết rằng chính những loại bia giả này đang "giết"dần những thượng đế của họ.

Ông Lê Thế Bảo, Chủ tịch Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam(VATAP):
Trong số hơn 30 nhóm hàng bị làm giả, làm nhái mà VATAP thống kê được thì rượu, bia là một trong những nhóm nằm trong "tốp" đầu. Chỉ tính riêng TP. Hồ Chí Minh từ đầu năm 2015 đến nay, chi cục QLTT đã kiểm tra thu giữ tổng cộng 33.465 chai, lon bia.
Theo điều tra sơ bộ, lượng bia ngoại nhập lậu đường bộ Việt Nam chủ yếu đến từ các cửa khẩu tiếp giáp Lào và Campuchia, đặc biệt là tại Lao Bảo (Quảng Trị), Móng Cái (Quảng Ninh).
Trước đó, một con số nổi bật còn cho thấy chỉ trong 3 tháng đầu năm 2013, các lực lượng chức năng đã giữ 187.280 chai, lon bia các loại tại Nghệ An, 21.109 chai, lon tại Hà Tĩnh 98.445 chai, lon tại Quảng Trị và 10.600 chai, lon tại Kon Tum. Thậm chí, đã phát hiện và xử lý 117.475 chai, lon được nhập lậu chuyển qua đường hàng không.

DUY KHƯƠNG/BIZLIVE