Nghịch cảnh: Rau quả nội ế ẩm, nhập khẩu tăng đột biến

Trong khi rau quả nội ngày càng ế ẩm, hàng từ Thái Lan, Trung Quốc, Myanmar lại đang dần xâm nhập thị trường Việt với kim ngạch nhập khẩu tăng đột biến hàng trăm triệu USD.

vegetable
Ngoại hả hê...

Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tình hình nhập khẩu nông sản trong 7 tháng đầu năm 2014 cho thấy, riêng mặt hàng rau quả, tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đạt 309,5 triệu USD.

Trong đó, rau quả nhập từ Thái Lan chiếm tới 34,2% tổng kim ngạch nhập khẩu tương đương với 106 triệu USD, tăng 63% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cũng thời điểm này năm ngoái, giá trị nhập khẩu rau quả từ Trung Quốc là 75,5 triệu USD, song 7 tháng đầu năm nay, số lượng rau quả nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam đã giảm còn 71,3 triệu USD, chiếm 23,1% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Ngạc nhiên nhất là cũng thời điểm này năm ngoái, giá trị xuất khẩu rau quả của Myanmar sang Việt Nam chỉ đạt gần 5 triệu USD nhưng sang 7 tháng đầu năm 2014 con số này tăng đột biến, đạt gần 40 triệu USD.

Khảo sát tại một số cửa hàng nhập khẩu hoa quả ở Hà Nội cho thấy, lượng hoa quả từ Thái Lan về thị trường phía Bắc rất ít.

Tuy nhiên, ở phía Nam, hoa quả Thái Lan lại tràn ngập các chợ. Dù khu vực miền Tây được coi là vựa quả lớn nhất cả nước song vẫn không thể át được lượng hoa quả Thái Lan.

Chị Vân Anh, chủ siêu thị hoa quả nhập khẩu ở Ngọc Hà (quận Ba Đình, Hà Nội) cho biết, các mặt hàng hoa quả của Thái Lan hiện đang được tiêu thụ mạnh là măng cụt, bòn bon, me, xoài, nhãn, vải, mít, thốt nốt, chôm chôm, dừa...

Tuy nhiên ở Hà Nội, hoa quả Thái rất ít, chỉ một vài cửa hàng bán, còn lại chủ yếu tập trung ở thị trường phía Nam, phần lớn là ở Tp.HCM.

Đại diện của Hiệp hội rau quả Việt Nam (Vinafruit) cho hay, kể từ tháng 6/2014, Thái Lan đã vượt qua Trung Quốc để trở thành nước cung cấp rau quả lớn nhất cho Việt Nam.

Một trong những nguyên nhân khiến lượng rau quả của Thái Lan đổ xô về Việt Nam tăng cao là do thời gian qua, thông tin về một số rau quả nhập từ Trung Quốc nhiễm độc không an toàn nên doanh nghiệp giảm nhập khẩu rau quả của Trung Quốc và quay sang các nước trong khu vực như Thái Lan, Myanmar...,

Trong đó, Thái Lan là nơi được nhiều doanh nghiệp lựa chọn bởi so với nhiều nước trong khu vực thì Thái Lan là nơi phát triển mạnh về rau quả.

Hơn nữa, với sự kiện doanh nghiệp bán lẻ Thái Lan là Tập đoàn Berli Jucker (BJC) vừa mua lại hệ thống siêu thị Metro Việt Nam vào đầu tháng 8/2014 sẽ khiến cho không chỉ riêng hàng tiêu dùng mà một lượng rau quả từ Thái Lan sẽ nhập khẩu vào thị trường Việt Nam nhiều hơn trong thời gian tới đây.

Nội tự làm khó mình

Có thể nói, không riêng gì rau quả từ Trung Quốc mà tất cả rau quả nhập khẩu đều khó bảo đảm an toàn.

Bằng chứng là mới đây, đại diện Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN-PTNT) tiết lộ thông tin, vừa qua, qua kiểm tra giám sát chất lượng rau quả nhập khẩu cho thấy, có tới 40% mẫu được phát hiện có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, vi phạm an toàn thực phẩm.

Trong đó, cao nhất là rau quả đến từ Trung Quốc chiếm 8% - 12%. Tuy nhiên, đối với rau quả nhập khẩu từ Thái Lan qua kiểm tra cũng có kết quả không kém so với hàng Trung Quốc, cũng vượt tới 10%.

Rau quả nhập khẩu với lợi thế thông tin, nguồn gốc sản phẩm rõ ràng nên được khá nhiều người tiêu dùng lựa chọn.

Đơn cử như rau nhập khẩu từ Thái Lan chẳng hạn, theo thông tin từ Viện nghiên cứu rau quả miền Nam, hiện nay, Thái Lan cũng có 2 hệ thống rau an toàn được sản xuất theo mô hình GAP, đó là Q GAP và ThaiGAP.

Các sản phẩm Q GAP được xuất khẩu đến rất nhiều nước, còn ThaiGAP xuất khẩu chủ yếu theo đơn đặt hàng và đến những thị trường rất khó tính như Mỹ, Úc, Canada...

Cũng giống như rau an toàn VietGAP của Việt Nam, quá trình sản xuất rau an toàn Q GAP hay ThaiGAP cũng đều phải thực hiện các tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng và tính an toàn của sản phẩm.

Và khi đưa ra thị trường đều được gắn logo lên sản phẩm giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn. Vì vậy, giá rau an toàn luôn cao hơn hẳn so với giá rau thường.

Còn ở Việt Nam, mô hình sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP hiện đã triển khai rộng rãi song trên thị trường rau quả Việt, người tiêu dùng vẫn rất ít biết đến VietGAP.

Lý do là các sản phẩm rau an toàn với rau không an toàn vẫn lẫn lộn khiến người tiêu dùng khó phân biệt.

Thậm chí, trên thị trường, rau không an toàn lại "đội lốt" rau an toàn, mất niền tin với rau quả nội nên người tiêu dùng quay sang sử dụng rau quả nhập khẩu là đương nhiên.

Lý giải vì sao rau sạch nội lại không được nhiều người tiêu dùng lựa chọn, Sở Công thương Hà Nội cho hay, sự nhập nhằng trong tổ chức kinh doanh và tiêu thụ khiến cho người dân chưa thực sự tin tưởng về rau sạch thực sự nên mới xảy ra tình trạng rau sạch không thể cạnh tranh được với rau thường.

Đại diện của Sàn Giao dịch Rau quả và Thực phẩm an toàn Hà Nội cũng khẳng định, hiện nay gần như không thể kiểm soát được nguồn gốc và chất lượng rau quả nội.

"Nơi được coi là bảo đảm nhất như siêu thị cũng nhập nhằng thông tin nên người tiêu dùng không dám tin. Rau nội thực sự sạch vẫn không ai dám mua. Đây là cơ hội để rau quả từ các nước tràn vào là lẽ đương nhiên", vị đại diện này nhấn mạnh.

Hoài Ngân

Theo Bizlive