DN loay hoay tìm số liệu

Với các DN có thể nói thông tin chính là tiền. Vậy mà, các DN Việt Nam hiện vẫn loay hoay với khoảng trống thông tin dữ liệu. Một DN tổ chức khi cần thông tin, dữ liệu về thị trường, về ngành kinh doanh chuyên biệt hay các điều tra, khảo sát thì họ lấy từ đâu? Đem câu hỏi này đến cả chục DN họ đều lắc đầu cười cười: phải chạy vạy thôi, ở ta thiếu lắm.

DN chia thông tin dữ liệu thành hai nhóm. Nhóm thông tin vĩ mô, họ lấy nguồn chính thức từ các cơ quan quản lý nhà nước, như Tổng cục thống kê, Thuế, Hải quan, Ngân hàng, nhà nước, Bộ tài chính, bộ Kế hoạch và đầu tư, các cơ quan thuộc các bô ngành và từ báo chí.

Nhưng cũng từ các cơ quan này còn có những báo cáo, tài liệu không được công klhai trên trang web hay các kênh chính thức, khi đó, DN phải dùng tới những nguồn quen biết, quan hệ riêng. "Có khi phải xin thông tin từ những cơ quan khó tính như thế, hải quan bằng cách nhờ ai "ở trên" nói xuống, và trong nhiều trường hợp DN dùng tiền mua qua đầu mối nào đó nhưng tất nhiên không phải đầu mối công khai chính thức", một giám đốc DN trong lĩnh vực tư vấn nói. Ông cho biết, ngay cả các cơ quan có trách nhiệm cung cấp thông tin như thống kê, cũng có các cuộc điều tra tương đối bài bản nhưng họ vẫn bán theo kênh không chính thức. Ai muốn có các kết quả điều tra đó phải chi tiền mua hay thông qua quan hệ cá nhân.

Nhóm thứ hai là nhóm thông tin, dữ liệu, phản ứng thị trường từ một hay nhiều khu vực kinh doanh, một thị trường ngách, một vấn đề của thị trường mới nổi lên, thái độ nhóm người tiêu dùng, một hiện tượng trong giới lãnh đạo (ví dụ: lương các CEO)... thường được các công ty tự tổ chức khảo sát hay thuê một đơn vị khảo sát bên ngoài.

Nếu đặt hàng báo cáo phân tích, điều tra từ các công ty tư nhân, hầu hết mới khởi nghiệp trong vài năm gần đây (như Agrimotor, Stoxplus, Vietnam Report, công ty chứng kháon luật,...)thì phải tốn từ vài chục triệu đến trăm triệu đồng.

Bên cạnh đó, các công ty đa quốc gia, công ty kiểm toán, một số công ty chứng khoán, công ty luật nước ngoài tại VN cũng cung cấp các báo cáo chuyên biệt nhưng giá rất cao, tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí không ít báo cáo tính giá đến cả tỷ đồng (vài chục ngàn đến trăm ngàn đô la Mỹ/ báo cáo hay tập hợp báo cáo) như AC Nelson, BMI, EIU, reuters,...

"Thông tin, dữ liệu hầu như không có sẵn, mà nằm tản mát ở nhiều nơi. Các nhà đầu tư, DN phải chạy vạy các nơi mỗi khi tìm hiểu thị trường để quyết định các thương vụ đầu tư mới tại VN", một trưởng đại diện công ty luật của Mỹ chia sẻ. Ông cho biết: các khách hàng nước ngoài cho biết giá mua thông tin, dữ liệu tại VN cao hơn các thị trường khác, đôi khi đến vài lần nhưng chất lượng thông tin, tính khoa học trong báo cáo lại không bằng.

Ở đây, thiệt thòi nhất là các DN nhỏ, mới khởi nghiệp, không có tiềm năng tài chính mạnh để mua thông tin từ kho dữ liệu tốt. Họ nhặt nhạnh, chạy vạy khắp nơi và chấp nhận sử dụng những nguồn dữ liệu thứ cấp. Điều này lý giải vì sao bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D), lập chiến lược trong các công ty VN thường rất yếu và không đáp ứng kỳ vọng của ban lãnh đạo công ty.

Cần phát triển những mô hình thống kê tư nhân, đại diện các DN đề xuất. Luật và các quy định hiện hành cần mở ra cho họ làm. Các công ty có thể xây dựng các phần mềm, mô hình tổng hợp và xử lý dữ liệu chính thông và nếu họ làm tốt, giá cả phải chăng, đáp ứng nhu cầu của thị trường thì không những giúp ích cho nền kinh tế mà còn giảm tải cho cơ quan nhà nước. Việc còn lại của Nhà nước là kiểm soát chất lượng và sự trung thực, minh bạch của các công ty này. Hiện 1 số công ty trong nước đang đầu tư về công nghệ, kỹ năng để xây dựng dịch vụ này nhưng chưa đâu vào đâu. Còn nhớ, Vietnam Rating , một công ty tư nhân manh nha về dịch vụ tín nhiệm và dữ liệu đầu vào đánh giá khảo sát thiếu và yếu khiến cho kết quả các khảo sát mà họ công bố bị thị trường phản ứng gay gắt.

Với trên 60.000 DN, sức cầu thông tin dữ liệu là rất lớn. Bên cạnh việc cải tổ chất lượng nguồn thông tin chính thống, chính phủ nên tạo điều kiện để thúc đẩy thị trường mua bán thông tin trong nước. Thêm nhiều người tham gia thị trường, cơ quan thống kê có cơ sở cạnh tranh và tự cải tổ. Nếu không, phần ngon nhất của miếng bánh này tiếp tục nằm trong tay các công ty nước ngoài và tới đây rất có thể là người khổng lồ như google.

Theo Thời báo kinh tế Sài Gòn.