Tiêu dùng xanh - bảo vệ sức khỏe chính mình

Kết thúc một tuần phát động chiến dịch Tiêu dùng xanh, doanh thu của sản phẩm xanh tăng 30% – 40% so với tuần bình thường. Người tiêu dùng đã bắt đầu tiếp nhận sản phẩm xanh, sản phẩm của doanh nghiệp xanh như là cách để bảo vệ môi trường sống, sức khỏe của chính mình. Tẩy chay sản phẩm doanh nghiệp đen

 

Ông Trần Vinh Nhung, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM khẳng định, Việt Nam gia nhập WTO là gia nhập sân chơi rộng lớn. Ở sân chơi này, khi hàng rào thuế quan bị tháo dỡ, doanh nghiệp nước ta có nhiều lợi thế về giá thành sản phẩm đủ để có thể hội nhập sâu vào thị trường thế giới. Thế nhưng, ngược lại nhiều nước lại dựng lên hàng rào kỹ thuật để hạn chế sản phẩm nhập khẩu của các nước khác. Hai rào cản lớn nhất mà nước ta đã và đang vướng phải đó chính là vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm và môi trường.

Trên thực tế, trong thời gian qua, hàng loạt sản phẩm của nước ta đã bị trả về do không đạt những tiêu chuẩn trên. Các doanh nghiệp trong nước chưa thực sự coi vấn đề bảo vệ môi trường như yếu tố sống còn của mình. Chỉ khi nước đến chân thì mới chịu nhảy. Lúc đó, những thiệt hại về kinh tế do cánh cửa xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp bị thu hẹp hoặc đóng lại. Mặt khác, hiện tại các thị trường lớn như châu Âu, châu Mỹ đang khuyến khích người tiêu dùng đi vào xu hướng tiêu dùng xanh. Theo đó, sản phẩm muốn nhập khẩu và lưu hành ở thị trường này cần phải đạt tiêu chuẩn thân thiện với môi trường và được dán nhãn sinh thái. Đáng lo ngại hơn, số lượng doanh nghiệp Việt Nam đạt tiêu chuẩn để được chứng nhận nhãn xanh còn khá hiếm hoi, nếu không muốn nói là chỉ đếm trên đầu ngón tay. Do vậy, đây được coi là rào cản khá mạnh đối với các nước đang có hàng hóa xuất khẩu vào thị trường này, đặc biệt là những nước đang phát triển như nước ta.

Tại thị trường trong nước, phong trào tẩy chay sử dụng sản phẩm doanh nghiệp đen thời gian qua diễn ra khá mạnh mẽ. Nhiều doanh nghiệp vốn soán ngôi vị đầu sản phẩm được tiêu thụ tại thị phần trong nước vì có hành vi vi phạm môi trường đã dần bị thay thế bởi những doanh nghiệp mới hơn nhưng có công tác bảo vệ môi trường tốt hơn. Sự đổi ngôi này cho thấy, doanh nghiệp đen sẽ không còn chỗ đứng ở cả tại thị trường nội địa lẫn nước ngoài.

Doanh nghiệp vẫn còn vi phạm môi trường

Ông Nguyễn Văn Phước, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM cho biết, Luật Môi trường có từ năm 2003 nhưng phải nói cho đến nay các doanh nghiệp mới thực sự quan tâm và đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường. Trước đó, do quy định về xử phạt còn nhẹ, không đủ sức răn đe doanh nghiệp có hành vi vi phạm môi trường nên nhiều doanh nghiệp chấp hành luật bảo vệ môi trường nhưng chỉ mang tính hình thức, đối phó. Mặt khác, doanh nghiệp vì chạy theo lợi nhuận nên bất chấp gây tổn hại cho môi trường cộng đồng. Hiện nước ta nói chung và TPHCM nói riêng vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa hoàn thiện công tác bảo vệ môi trường. Tính đến 6 tháng đầu năm 2010, số doanh nghiệp vi phạm môi trường vẫn còn cao, chiếm 50% – 70%/tổng doanh nghiệp kiểm tra.

Ông Nguyễn Văn Đức, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường cho biết thêm, nước ta đã trải qua thời gian dài kêu gọi doanh nghiệp đầu tư nhưng không thắt chặt yếu tố bảo vệ môi trường. Cho đến nay, khi nhận thức được yếu tố môi trường cũng quan trọng không kém vấn đề phát triển kinh tế thì là lúc nhà nước phải sửa sai. Tuy nhiên, để sửa về yếu tố môi trường cần có thời gian. Đó là thời gian để các doanh nghiệp có thể hoàn thiện công nghệ sản xuất, xử lý chất thải. Đồng thời cũng là thời gian để các cơ quan chức năng cải thiện hình ảnh thân thiện môi trường của từng tỉnh thành. Tuy nhiên, cùng với việc gia hạn thêm thời gian thì việc siết chặt các quy định về xử lý vi phạm môi trường, đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng xanh sẽ buộc các doanh nghiệp phải chuyển đổi thật nhanh để tồn tại và phát triển bền vững. Những doanh nghiệp nào không bắt kịp xu thế này thì sẽ tự triệt tiêu chính mình.

 

Từ năm 2010, Ban giám đốc Saigon Co.op đã ký kết hợp tác với Ban chỉ đạo Doanh nghiệp xanh (Báo SGGP). Theo đó, những sản phẩm của doanh nghiệp xanh sẽ được Saigon Co.op ưu tiên thu mua và tiêu thụ tại 47 hệ thống siêu thị Co.op trên toàn quốc. Mặt khác, Ban chỉ đạo Doanh nghiệp xanh còn phối hợp với Sở Công thương, Saigon Co.op thực hiện chiến dịch Tiêu dùng xanh. Chương trình sẽ được diễn ra thường niên nhằm từng bước thay đổi thói quen tiêu dùng người dân, hướng người tiêu dùng đến với những sản phẩm xanh, sản phẩm thân thiện môi trường.

Thông qua nhiều giải pháp kinh tế đồng bộ trên, thực hiện kích cầu tiêu dùng xanh để buộc các doanh nghiệp tự giác chấp hành tốt công tác bảo vệ môi trường. Những doanh nghiệp có phí đầu tư sản xuất cao hơn để xử lý môi trường phải được cộng đồng ưu tiên chọn lựa hơn những doanh nghiệp đen, gây hại môi trường sống của cộng đồng. Vấn đề còn lại là các doanh nghiệp xanh phải làm thế nào để tạo nên một giá thành cạnh tranh nhất – giá thành mà người tiêu dùng không phải trả thêm phần xanh của mình.

 

( Theo ÁI VÂN // Báo SGGP Online )