Trung Quốc bảo hộ thị trường bán lẻ nội địa: bẻ bó đũa

images 9 copy copy copyKhi cạnh tranh gia tăng sức ép lên các công ty nội địa, giới chức Bắc Kinh sử dụng chiến thuật " bẻ bó đũa" để đánh vào các đối thủ khổng lồ nước ngoài như Wak-Mart và Carrefour nhằm bảo vệ thị trường bán lẻ trong nước.

Năm 2011 sẽ lá một năm đầy khó khăn đối với các công ty bán lẻ nước ngoài đang hoạt động tại đại lục. Đầu tháng 5/2011, Unilever đã bị phạt 310.000USD sau khi đề cập với phóng viên về việc nâng giá bán hàng hóa, thông tin lập tức khiến ngưới ta đổ xô mua dầu gội đầu trong tháng 3. Tháng 7, KFC cũng bị " bêu xấu" trên các phương tiện truyền thông vì tại các cửa hàng ở Thượng Hải và Quảng Châu, hãng thức ăn nhanh này sử dụng sữa bột đậu nành thay cho sữa đậu nành nguyên chất. Ngay cả nhãn thời trang cao cấp Gucci cũng bị các nhà chức trách hỏi thăm vì tội lạm dụng lao động tại Thâm Quyến hồi tháng 10, dẫn tới việc Gucci phải thay 2 giám đốc cửa hàng.

Rắc rối cũng gõ cửa hai hãng bán lẻ khổng lồ là Wal -Mart ( Mỹ) vá Carrefoure( Pháp). Hồi đầu năm, cả hai bị phạt vì không đề giá tại 19 cửa hàng. Cả hai tiếp tục bị phạt vì bán sản phẩm quá hạn. Thương hiệu Wal- Mart còn dính thêm bê bối dán nhãn" thịt heo sạch" lên thịt heo thông thường để nâng giá bán trong suốt 2 năm. Bê bối này Wal-Mart phải đóng cửa 13 cửa hàng và bị phạt 573.000USD, sa thải 37 nhân viên. Cả Carrefoure và Wal-Mart phải công khai xin lỗi trên truyền hình.

Các vụ việc trên xảy ra đồng loạt làm dấy lên những lo ngại về chủ nghĩa bảo hộ mới đang được dựng lên tại thị trường đại lục. Khó khăn kinh tế đang khiến cá nhãn hiệu Trung Quốc(TQ) cạnh tranh chật vật hơn với các đối thủ nước ngoài. Vì thế, nhiều hình thức bảo hộ mới được dựng lên nhằm bảo vệ hàng hóa trong nước. Những sự phân biệt đối xử trên đã vượt xa các nguyên tắc nội bộ.Đầu năm nay, trong bối cảnh kinh tế thế giới khủng hoảng, quốc hội TQ lại thông qua Luật Bưu chính mới, trong đó các điều khoản cấm các công ty nước ngoài cung cấp dịch vụ chuyển phát nhanh trong phạm vi nước này, một đòn đánh mạnh vào các hãng như FedEx của Mỹ và DHL của Đức. TQ cũng duy trì các điều luật công khai giới hạn đầu tư nước  ngoài ở các ngành then chốt như ô tô, hóa chất và công nghệ thông tin. Những nhà phân tích cho rằng tư tưởng bảo hộ đã sẵn có trong mô hình chính quyền phi tập trung của TQ, và nó cũng ảnh hưởng đến các công ty trong nước. Dân số trong 1 tỉnh của TQ có thể lên tới 100 triệu người và hoạt động giống như một quốc gia độc lập, với những luật lệ như cấm mua hàng ngoại phạm vi tỉnh. Rất nhiều nơi có danh sách những mặt hàng chỉ được mua trong tỉnh...

" Siêu thị và bán lẻ là lĩnh vực các công ty nước ngoài đe dọa trực tiếp các đối thủ Trung Quốc. Có lẽ các nhà chức trách đang dùng chiến thuật xé nhỏ đối thủ để bảo vệ thị trường trong nước", Paul French, hãng tư vấn Access Asia nhận định. Theo khảo sát của phòng thương mại Mỹ tại TQ, một phần tư các công ty Mỹ đều phản ánh" gia tăng về chính sách bảo hộ của TQ là rủi ro nhất họ phải đối mặt".

Theo công ty nghiên cứu thị  trường Euromonitor, thị trường bán lẻ siêu thị tại TQ sẽ tăng trưởng trung bình 10.1% trong giai đoạn 2010-2015, và hứa hẹn cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty tham gia. Thị trường này giá trị khoảng 70 tỷ USD mỗi năm, dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2015. Có khoảng 30 nhà bán lẻ đang hoạt động trong thị trường này nhưng có khá ít tên tuổi của các thương hiệu nội địa. Wal-Mart, với 353 cửa hàng, chiếm khoảng 11.2 % thị phần, đứng ngay sau Auchan của Pháp với 12%. Nhà bán lẻ nội địa lớn nhất là China Resources Enterprise, chỉ chiếm 9.8% thị phần. Chẳng có gì ngạc nhiên khi tập đoàn bán lẻ lớn nhất TQ thuộc quyền sở hữu của nhà nước. Và cũng không ngạc nhiên khi Wal-Mart dù có 15 hoạt động, bên cạnh những khoản đầu tư khổng lồ để mở rộng kinh doanh nhưng doanh thu tại thị trường TQ của hãng trong năm qua chỉ đạt 7.5 tỷ USD, bằng 1.8% tổng doanh thu toàn cầu. Chuyên gia Matthehw Crabbe thuộc công ty tư vấn Access Asia, cho rằng: " Căng thẳng chính trị sẽ lên cao nếu một hãng bán lẻ nước ngoài trở nên quá lớn hoặc thống trị thị trường đại lục".

Nguồn Doanh Nhân Sài Gòn