Loạt bài - Marketing du lịch Việt

dulichvietnamTại sao có tài nguyên du lịch tương đương nhau, nhưng Thái Lan thu hút khách du lịch nước ngoài gấp 3 lần Việt Nam? Một logo và slogan mới chắc chắn là chưa đủ, mà ngành du lịch thực sự cần một chiến dịch marketing chuyên nghiệp hơn.

 

Trải qua nhiều lần thay đổi logo và slogan, cũng như những chiến dịch quảng bá tương đối rầm rộ trên các kênh truyền hình hàng đầu thế giới, dường như Việt Nam vẫn chưa xây dựng được thương hiệu và định vị rõ nét trên thị trường du lịch quốc tế. Tại sao chúng ta vẫn chạy dài phía sau các nước bạn như Thái Lan, Malaysia dù tài nguyên du lịch không hề thua kém?

Ngay khi Diễn đàn Kinh tế Việt Nam khởi đăng bài viết về quảng bá cho du lịch Việt Nam, một nhóm SV đến từ Trường ĐH Thăng Long, tâm huyết với ngành "công nghiệp không khói" của nước nhà đã gửi một loạt bài viết đóng góp cho các chiến dịch quảng bá, marketing cho du lịch Việt Nam.

Bài 1: Du lịch Việt: "Chạy dài" vẫn "hít khói" Thái Lan?

Trông người mà ngẫm đến ta

Vẫn biết mọi sự so sánh đều là khập khiễng nhưng những gì mà các con số thể hiện lại không khỏi khiến chúng ta...ngỡ ngàng và chua xót. Bởi vì những con số ấy phần nào cho thấy một Việt Nam còn khá non kém về du lịch khi đặt cạnh nước bạn Thái Lan.

Chỉ tính riêng trong 3 năm gần đây nhất là 2007, 2008, 2009, Thái Lan đã thu hút được một lượng khách gấp từ 2 đến xấp xỉ 4 lần so với Việt Nam. Kéo theo đó, tổng lợi nhuận cuối cùng đạt được và mức đóng góp vào GDP thì ngành du lịch Thái Lan cũng vượt hẳn Việt Nam 4-6 lần qua 3 năm kể trên. Đây là minh chứng rõ rệt cho sự thua kém láng giềng của Việt Nam.

Thu nhập từ du lịch và tỉ lệ đóng góp của du lịch vào GDP

 

2007

2008

2009

Thu nhập từ du lịch (triệu USD)

Tỉ lệ đóng góp vào GDP(%)

Thu nhập từ du lịch (triệu USD)

Tỉ lệ đóng góp vào GDP(%)

Thu nhập từ du lịch (triệu USD)

Tỉ lệ đóng góp vào GDP(%)

Việt Nam

3,497

4,9%

3,767

4,3%

4,124

4,3%

Thái Lan

16,667

9,58%

17,646

9,03%

18,815

9,97%

Xét về tài nguyên du lịch tự nhiên, dù rằng diện tích của Việt Nam nhỏ hơn so với một Thái Lan nhưng sự đa dạng về địa hình, khí hậu cũng như hệ động thực vật của chúng ta lại có phần nhỉnh hơn hẳn. Nhưng, Thái Lan lại có được sự giàu có và dồi dào ngang ngửa với Việt Nam về tài nguyên du lịch văn hóa (bao gồm các yếu tố như di tích lịch sử, lễ hội, văn hóa, truyền thống...).

Thế nhưng tại sao Việt Nam lại thua kém Thái Lan nhiều đến vậy trong khi cả hai nước được nhận định là có tiềm năng du lịch khá tương đồng? Có lẽ câu trả lời nằm ở sự thông minh trong hoạch định chiến lược marketingvà sự linh hoạt trong cách vận dụng những chiến lược ấy vào tình hình thực tế qua mỗi giai đoạn.

Vui vẻ "móc hầu bao" của khách

Lợi dụng sự tò mò của du khách, Thái Lan xây dựng những vũ đoàn lớn với dàn diễn viên chuyển đổi giới tính ít khả năng múa hát nhưng giỏi... tạo dáng chụp ảnh và thu tiền khách du lịch. Doanh thu thật sự không nằm ở những màn biểu diễn đơn điệu, ít tính nghệ thuật của dàn diễn viên hạng C mà ở những phút chụp hình đáng giá 30 bath/lần với khách du lịch. Diễn viên chuyển đổi giới tính ở Thái Lan không ngần ngại trút bỏ xiêm y để "làm màu" cho những tiết mục nghèo nàn và cũng không ngại ngùng nhắc du khách trả tiền song phẳng sau mỗi lần chụp hình cùng họ.

Không chỉ dùng thủ thuật khơi gợi trí tò mò để kiếm tiền, Thái Lan còn "móc hầu bao" của du khách bằng việc phục vụ tận tình đến mức không thể chối từ. Đặt chân đến các khu du lịch và vui chơi của Thái Lan, du khách đều được các tay săn ảnh chụp hình lia lịa và chỉ vài phút sau, hình của họ đã có trên các loại đĩa, khung ảnh hay logo kỉ niệm ở cửa ra vào. Lấy hay không là tùy nhưng rất nhiều du khách sẵn sang chi ra 100 bath để có được một kỉ niệm độc đáo cho mình.

Các khu mua sắm của Thái Lan luôn đông nghẹt khách.

Ngoài ra, đến đây, du khách còn bị nghẹt thở với đủ các hình thức khuyến mãi mua sắm. Mua sắm ở Thái Lan có đủ mọi mức giá cho tất cả các đối tượng nhưng điều độc đáo là khi mua  xong một thứ ở cửa hàng này, du khách lại được tặng một phiếu giảm giá 5% ở một cửa hàng khác, và cứ thế, cứ thế, du khách bị lôi kéo vào vòng xoáy mua sắm cả ngày...

Tất cả chiêu thức kể trên đó đã lý giải được vì sao trung bình mỗi ngày có khoảng 10.000 -13.000 du khách đến Thái Lan thăm quan, mua sắm. Trong khi đó, ở Việt Nam, những chiêu tiếp thị này phần lớn bị biến thể thành chèo kéo, ép giá và bóp chẹt du khách, làm xấu đi hình ảnh một đất nước thân thiện, hiền hòa và mộc mạc trong con mắt bạn bè quốc tế.

Tìm điểm sáng trong thời khắc tăm tối

Thái Lan luôn linh động trong việc đi tìm kiếm "điểm sáng marketing" trong bối cảnh du lịch thế giới và du lịch trong nước gặp nhiều khó khăn. Nhận định được 3 yếu tố chính tác động đến lượng khách du lịch là sự suy giảm kinh tế toàn cầu, bối cảnh chính trị của đất nước và dịch cúm AH1N1, Thái Lan luôn nỗ lực hết sức để duy trì và vực dậy ngành du lịch.

Hoạt động đầu tiên nằm trong chuỗi chiến lược này là tập trung vào các hoạt động marketing trên mạng, thông qua việc khai thác và sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội mạng Youtube, Flickr, Myspace, Facebook và Twitter. Tất cả những cuộc phỏng vấn chuyên nghiệp với khách du lịch cũng được thực hiện và đăng tải trên tất cả các trang mạng xã hội nhằm lôi kéo sự quan tâm và bình luận của du khách khắp nơi trên thế giới.

Tiếp theo, Thái Lan thiết kế các chương trình du lịch trọn gói nhằm vào các thị trường gần, các nước láng giềng dựa trên cơ sở tiện lợi và khả năng tiếp cận. Quốc gia này được định vị là điểm đến lý tưởng của các chuyến du lịch ngắn trong vòng 72 giờ đối với Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản,  Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Indonesia, Malaysia. Theo đó, Thái Lan dự kiến xuất bản tập gấp hướng dẫn các chương trình tham quan du lịch trong 72 giờ bao gồm các điểm Băng Cốc, Chiềng Mai, Phu Ket, Hua Hin và Pattaya. Một số sản phẩm du lịch chuyên đề như chơi golf, tổ chức đám cưới, tuần trăng mật, chăm sóc sắc đẹp, sức khoẻ,... cũng được chú trọng và đưa vào tour du lịch trọn gói này.

Thái Lan - đất nước của nụ cười. Ảnh: Family

Một mặt, Thái Lan tăng cường công tác marketing thông qua duy trì, phát triển quan hệ khách hàng bằng việc phát hành thẻ thành viên 'Thái Lan Kỳ diệu" dành cho các khách hàng thường xuyên, có sự đồng cảm, yêu mến Thái Lan.

Mặt khác, ngành du lịch nước này lại tích cực đi tìm thị trường mới bằng việc mở những văn phòng đại diện mới ở một số nơi đông dân và tiềm năng như Côn Minh (Trung Quốc), Mumbay(Ấn Độ), Jakarta(Indonesia), thậm chí là Srilanka, Pakistan, Syria, Jordan và Iran. Để khôi phục hình ảnh của mình, Tổng cục du lịch Thái Lan (TAT) sẽ tăng số lượng và tần suất tổ chức các đoàn khảo sát cho các nhà báo và các hãng lữ hành để nhấn mạnh sự an toàn về an ninh và hợp lý về giá cả. Đây cũng là hoạt động phục vụ cho chiến dịch "Thái Lan - Giá rẻ ngạc nhiên".

Đồng thời, để bù lại lượng khách du lịch nước ngoài suy giảm, Thái Lan còn chuyển hướng thúc đẩy du lịch nội địa thông qua việc ủng hộ các chương trình quảng bá của các hãng lữ hành nội địa và các sự kiện du lịch trong nước. Các khách sạn đưa ra nhiều chương trình giảm giá đến mức thấp nhất dành cho người dân Thái Lan. Chính phủ thậm chí đã kéo dài kỳ nghỉ để khuyến khích người dân đi du lịch.

Họ cũng giảm phí dịch vụ đậu máy bay và cho các doanh nghiệp nhỏ hoạt động trong ngành du lịch vay lãi suất thấp. Hãng hàng không giá rẻ AirAsia bán vé đi từ Bangkok đến các điểm tham quan khác trong khắp nước Thái Lan với giá không tới 10 đô la Mỹ cho mỗi chuyến đi từ sau tháng 10 - 2009. Hãng Thai Airways dành cho khách du lịch đến từ châu Âu, Bắc Mỹ, Úc và New Zealand một vé khứ hồi miễn phí cho đường bay nội địa từ nay đến hết tháng 10.

Các khu mua sắm hào nhoáng nhất ở Bangkok giảm giá từ 20-70% cho nhiều mặt hàng. Các khách sạn cao cấp thay vì giảm giá phòng lại đưa ra nhiều ưu đãi cho khách lưu trú như tặng phiếu giảm giá dùng trong quán bar, nhà hàng, miễn tiền thuê phòng đêm thứ hai hay đưa ra gói dịch vụ ưu đãi trọn gói gồm chơi golf, chăm sóc da trong 80 phút cùng với hai đêm nghỉ chỉ khoảng 1.200 đô la Mỹ cho hai người.

Ngoài ra, Thái Lan còn chọn cách quảng bá truyền miệng qua những khách du lịch có thiện chí và những người Thái Lan sinh sống ở nước ngoài. Đặc biệt, TAT còn mời các nhân vật nổi tiếng đến du lịch tại đây và tranh thủ cơ hội quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng khi có sự kiện này diễn ra. Vừa qua, sự xuất hiện của Nichkhun Horvejkul - thành viên nhóm nhạc nổi tiếng 2PM (Hàn Quốc) với vai trò hướng dẫn viên du lịch cho hơn 200 fans hâm mộ tại Phuket - Thái Lan cũng đã thu hút được sự quan tâm, hưởng ứng nhiệt tình của hàng triệu người. Ngôi sao này đã thu hút được rất nhiều giới trẻ khắp châu Á tới Thái Lan.

Một lý do quan trọng nữa để ngành du lịch Thái Lan có được sự thành công như hiện nay là nhờ sự quan tâm, hỗ trợ hữu ích và kịp thời từ phía chính phủ nước này. Chính phủ Thái Lan đã có một số động thái hết sức tích cực như  miễn thị thực cho khách du lịch, giảm chi phí hạ cánh và chi phí đậu xe tại sân bay đồng thời cung cấp bảo hiểm giá trị 10.000 đô la cùng phụ cấp và dịch vụ y tế miễn phí cho bất cứ ai bị thương do bạo động và biểu tình. Chính phủ Việt Nam cũng đã trích ngân sách để hỗ trợ cho ngành du lịch mỗi năm hàng trăm tỷ đồng nhưng  có lẽ vẫn cần lắm những chính sách, luật định hợp cảnh và hợp thời.

dulichvietnamTại sao có tài nguyên du lịch tương đương nhau, nhưng Thái Lan thu hút khách du lịch nước ngoài gấp 3 lần Việt Nam? Một logo và slogan mới chắc chắn là chưa đủ, mà ngành du lịch thực sự cần một chiến dịch marketing chuyên nghiệp hơn.

 

Trải qua nhiều lần thay đổi logo và slogan, cũng như những chiến dịch quảng bá tương đối rầm rộ trên các kênh truyền hình hàng đầu thế giới, dường như Việt Nam vẫn chưa xây dựng được thương hiệu và định vị rõ nét trên thị trường du lịch quốc tế. Tại sao chúng ta vẫn chạy dài phía sau các nước bạn như Thái Lan, Malaysia dù tài nguyên du lịch không hề thua kém?

Ngay khi Diễn đàn Kinh tế Việt Nam khởi đăng bài viết về quảng bá cho du lịch Việt Nam, một nhóm SV đến từ Trường ĐH Thăng Long, tâm huyết với ngành "công nghiệp không khói" của nước nhà đã gửi một loạt bài viết đóng góp cho các chiến dịch quảng bá, marketing cho du lịch Việt Nam.

Bài 1: Du lịch Việt: "Chạy dài" vẫn "hít khói" Thái Lan?

Trông người mà ngẫm đến ta

Vẫn biết mọi sự so sánh đều là khập khiễng nhưng những gì mà các con số thể hiện lại không khỏi khiến chúng ta...ngỡ ngàng và chua xót. Bởi vì những con số ấy phần nào cho thấy một Việt Nam còn khá non kém về du lịch khi đặt cạnh nước bạn Thái Lan.

Chỉ tính riêng trong 3 năm gần đây nhất là 2007, 2008, 2009, Thái Lan đã thu hút được một lượng khách gấp từ 2 đến xấp xỉ 4 lần so với Việt Nam. Kéo theo đó, tổng lợi nhuận cuối cùng đạt được và mức đóng góp vào GDP thì ngành du lịch Thái Lan cũng vượt hẳn Việt Nam 4-6 lần qua 3 năm kể trên. Đây là minh chứng rõ rệt cho sự thua kém láng giềng của Việt Nam.

Thu nhập từ du lịch và tỉ lệ đóng góp của du lịch vào GDP

 

2007

2008

2009

Thu nhập từ du lịch (triệu USD)

Tỉ lệ đóng góp vào GDP(%)

Thu nhập từ du lịch (triệu USD)

Tỉ lệ đóng góp vào GDP(%)

Thu nhập từ du lịch (triệu USD)

Tỉ lệ đóng góp vào GDP(%)

Việt Nam

3,497

4,9%

3,767

4,3%

4,124

4,3%

Thái Lan

16,667

9,58%

17,646

9,03%

18,815

9,97%

Xét về tài nguyên du lịch tự nhiên, dù rằng diện tích của Việt Nam nhỏ hơn so với một Thái Lan nhưng sự đa dạng về địa hình, khí hậu cũng như hệ động thực vật của chúng ta lại có phần nhỉnh hơn hẳn. Nhưng, Thái Lan lại có được sự giàu có và dồi dào ngang ngửa với Việt Nam về tài nguyên du lịch văn hóa (bao gồm các yếu tố như di tích lịch sử, lễ hội, văn hóa, truyền thống...).

Thế nhưng tại sao Việt Nam lại thua kém Thái Lan nhiều đến vậy trong khi cả hai nước được nhận định là có tiềm năng du lịch khá tương đồng? Có lẽ câu trả lời nằm ở sự thông minh trong hoạch định chiến lược marketingvà sự linh hoạt trong cách vận dụng những chiến lược ấy vào tình hình thực tế qua mỗi giai đoạn.

Vui vẻ "móc hầu bao" của khách

Lợi dụng sự tò mò của du khách, Thái Lan xây dựng những vũ đoàn lớn với dàn diễn viên chuyển đổi giới tính ít khả năng múa hát nhưng giỏi... tạo dáng chụp ảnh và thu tiền khách du lịch. Doanh thu thật sự không nằm ở những màn biểu diễn đơn điệu, ít tính nghệ thuật của dàn diễn viên hạng C mà ở những phút chụp hình đáng giá 30 bath/lần với khách du lịch. Diễn viên chuyển đổi giới tính ở Thái Lan không ngần ngại trút bỏ xiêm y để "làm màu" cho những tiết mục nghèo nàn và cũng không ngại ngùng nhắc du khách trả tiền song phẳng sau mỗi lần chụp hình cùng họ.

Không chỉ dùng thủ thuật khơi gợi trí tò mò để kiếm tiền, Thái Lan còn "móc hầu bao" của du khách bằng việc phục vụ tận tình đến mức không thể chối từ. Đặt chân đến các khu du lịch và vui chơi của Thái Lan, du khách đều được các tay săn ảnh chụp hình lia lịa và chỉ vài phút sau, hình của họ đã có trên các loại đĩa, khung ảnh hay logo kỉ niệm ở cửa ra vào. Lấy hay không là tùy nhưng rất nhiều du khách sẵn sang chi ra 100 bath để có được một kỉ niệm độc đáo cho mình.

Các khu mua sắm của Thái Lan luôn đông nghẹt khách.

Ngoài ra, đến đây, du khách còn bị nghẹt thở với đủ các hình thức khuyến mãi mua sắm. Mua sắm ở Thái Lan có đủ mọi mức giá cho tất cả các đối tượng nhưng điều độc đáo là khi mua  xong một thứ ở cửa hàng này, du khách lại được tặng một phiếu giảm giá 5% ở một cửa hàng khác, và cứ thế, cứ thế, du khách bị lôi kéo vào vòng xoáy mua sắm cả ngày...

Tất cả chiêu thức kể trên đó đã lý giải được vì sao trung bình mỗi ngày có khoảng 10.000 -13.000 du khách đến Thái Lan thăm quan, mua sắm. Trong khi đó, ở Việt Nam, những chiêu tiếp thị này phần lớn bị biến thể thành chèo kéo, ép giá và bóp chẹt du khách, làm xấu đi hình ảnh một đất nước thân thiện, hiền hòa và mộc mạc trong con mắt bạn bè quốc tế.

Tìm điểm sáng trong thời khắc tăm tối

Thái Lan luôn linh động trong việc đi tìm kiếm "điểm sáng marketing" trong bối cảnh du lịch thế giới và du lịch trong nước gặp nhiều khó khăn. Nhận định được 3 yếu tố chính tác động đến lượng khách du lịch là sự suy giảm kinh tế toàn cầu, bối cảnh chính trị của đất nước và dịch cúm AH1N1, Thái Lan luôn nỗ lực hết sức để duy trì và vực dậy ngành du lịch.

Hoạt động đầu tiên nằm trong chuỗi chiến lược này là tập trung vào các hoạt động marketing trên mạng, thông qua việc khai thác và sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội mạng Youtube, Flickr, Myspace, Facebook và Twitter. Tất cả những cuộc phỏng vấn chuyên nghiệp với khách du lịch cũng được thực hiện và đăng tải trên tất cả các trang mạng xã hội nhằm lôi kéo sự quan tâm và bình luận của du khách khắp nơi trên thế giới.

Tiếp theo, Thái Lan thiết kế các chương trình du lịch trọn gói nhằm vào các thị trường gần, các nước láng giềng dựa trên cơ sở tiện lợi và khả năng tiếp cận. Quốc gia này được định vị là điểm đến lý tưởng của các chuyến du lịch ngắn trong vòng 72 giờ đối với Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản,  Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Indonesia, Malaysia. Theo đó, Thái Lan dự kiến xuất bản tập gấp hướng dẫn các chương trình tham quan du lịch trong 72 giờ bao gồm các điểm Băng Cốc, Chiềng Mai, Phu Ket, Hua Hin và Pattaya. Một số sản phẩm du lịch chuyên đề như chơi golf, tổ chức đám cưới, tuần trăng mật, chăm sóc sắc đẹp, sức khoẻ,... cũng được chú trọng và đưa vào tour du lịch trọn gói này.

Thái Lan - đất nước của nụ cười. Ảnh: Family

Một mặt, Thái Lan tăng cường công tác marketing thông qua duy trì, phát triển quan hệ khách hàng bằng việc phát hành thẻ thành viên 'Thái Lan Kỳ diệu" dành cho các khách hàng thường xuyên, có sự đồng cảm, yêu mến Thái Lan.

Mặt khác, ngành du lịch nước này lại tích cực đi tìm thị trường mới bằng việc mở những văn phòng đại diện mới ở một số nơi đông dân và tiềm năng như Côn Minh (Trung Quốc), Mumbay(Ấn Độ), Jakarta(Indonesia), thậm chí là Srilanka, Pakistan, Syria, Jordan và Iran. Để khôi phục hình ảnh của mình, Tổng cục du lịch Thái Lan (TAT) sẽ tăng số lượng và tần suất tổ chức các đoàn khảo sát cho các nhà báo và các hãng lữ hành để nhấn mạnh sự an toàn về an ninh và hợp lý về giá cả. Đây cũng là hoạt động phục vụ cho chiến dịch "Thái Lan - Giá rẻ ngạc nhiên".

Đồng thời, để bù lại lượng khách du lịch nước ngoài suy giảm, Thái Lan còn chuyển hướng thúc đẩy du lịch nội địa thông qua việc ủng hộ các chương trình quảng bá của các hãng lữ hành nội địa và các sự kiện du lịch trong nước. Các khách sạn đưa ra nhiều chương trình giảm giá đến mức thấp nhất dành cho người dân Thái Lan. Chính phủ thậm chí đã kéo dài kỳ nghỉ để khuyến khích người dân đi du lịch.

Họ cũng giảm phí dịch vụ đậu máy bay và cho các doanh nghiệp nhỏ hoạt động trong ngành du lịch vay lãi suất thấp. Hãng hàng không giá rẻ AirAsia bán vé đi từ Bangkok đến các điểm tham quan khác trong khắp nước Thái Lan với giá không tới 10 đô la Mỹ cho mỗi chuyến đi từ sau tháng 10 - 2009. Hãng Thai Airways dành cho khách du lịch đến từ châu Âu, Bắc Mỹ, Úc và New Zealand một vé khứ hồi miễn phí cho đường bay nội địa từ nay đến hết tháng 10.

Các khu mua sắm hào nhoáng nhất ở Bangkok giảm giá từ 20-70% cho nhiều mặt hàng. Các khách sạn cao cấp thay vì giảm giá phòng lại đưa ra nhiều ưu đãi cho khách lưu trú như tặng phiếu giảm giá dùng trong quán bar, nhà hàng, miễn tiền thuê phòng đêm thứ hai hay đưa ra gói dịch vụ ưu đãi trọn gói gồm chơi golf, chăm sóc da trong 80 phút cùng với hai đêm nghỉ chỉ khoảng 1.200 đô la Mỹ cho hai người.

Ngoài ra, Thái Lan còn chọn cách quảng bá truyền miệng qua những khách du lịch có thiện chí và những người Thái Lan sinh sống ở nước ngoài. Đặc biệt, TAT còn mời các nhân vật nổi tiếng đến du lịch tại đây và tranh thủ cơ hội quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng khi có sự kiện này diễn ra. Vừa qua, sự xuất hiện của Nichkhun Horvejkul - thành viên nhóm nhạc nổi tiếng 2PM (Hàn Quốc) với vai trò hướng dẫn viên du lịch cho hơn 200 fans hâm mộ tại Phuket - Thái Lan cũng đã thu hút được sự quan tâm, hưởng ứng nhiệt tình của hàng triệu người. Ngôi sao này đã thu hút được rất nhiều giới trẻ khắp châu Á tới Thái Lan.

Một lý do quan trọng nữa để ngành du lịch Thái Lan có được sự thành công như hiện nay là nhờ sự quan tâm, hỗ trợ hữu ích và kịp thời từ phía chính phủ nước này. Chính phủ Thái Lan đã có một số động thái hết sức tích cực như  miễn thị thực cho khách du lịch, giảm chi phí hạ cánh và chi phí đậu xe tại sân bay đồng thời cung cấp bảo hiểm giá trị 10.000 đô la cùng phụ cấp và dịch vụ y tế miễn phí cho bất cứ ai bị thương do bạo động và biểu tình. Chính phủ Việt Nam cũng đã trích ngân sách để hỗ trợ cho ngành du lịch mỗi năm hàng trăm tỷ đồng nhưng  có lẽ vẫn cần lắm những chính sách, luật định hợp cảnh và hợp thời.

Phần 2 : Sản phẩm du lịch Việt: cũ rích và “hàng nhái”

Phần 2 : Đề xuất định vị và chiến lược quảng bá cho du lịch Việt Nam trong các năm tới.

Sự khác biệt cốt lõi

Trong cuốn Trump University Marketing 101 của Don Sexton, Chương 11 được đặt tên là "Đây là chương quan trọng nhất của cuốn sách". Đó là chương nói đến định vị sản phẩm trong tâm trí khách hàng. Quả thật, khó chối bỏ tầm quan trọng của định vị khi doanh nghiệp muốn duy trì và phát triển một sản phẩm khác biệt trên thị trường, mang về thật nhiều lợi nhuận và sự hài lòng của khách hàng.

Với những gì mà Việt Nam đang có, một gợi ý về việc phát triển định vị theo thời gian, tạo ra một tính cách và cá tính riêng biệt cho Du lịch Việt Nam có lẽ là một điều thích hợp. Để chọn được các nét khác biệt cho định vị du lịch Việt Nam, trước tiên, chúng ta thử cùng xem du lịch Việt Nam thực sự có những điểm mạnh, khác biệt nào so với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực. Khác biệt nào là cốt lõi, khác biệt nào là quan trọng đối với khách hàng mục tiêu, chọn khác biệt nào để quảng bá, tập trung trong quãng thời gian nào là cả một chiến lược định vị du lịch Việt Nam.

Điểm khác biệt thứ nhất, đó chính là sự hoang sơ và đa dạng của thiên nhiên Việt Nam. Bên cạnh các địa điểm du lịch đã nổi tiếng, Việt Nam còn có các địa điểm giàu tiềm năng nhưng chưa được khai khác. Việt Nam có địa hình đa dạng (chữ S), phong phú bao gồm cả biển và đồi núi, núi rừng hoang sơ, và đặc biệt nhất trong khu vực đó là đặc điểm thời tiết bốn mùa phù hợp phát triển du lịch quanh năm.

Sự hoang sơ và đa dạng của thiên nhiên Việt Nam là một điểm khác biệt của du lịch Việt. (Ảnh: Camnangdulich)

Điểm khác biệt tiếp theo là về văn hoá. Việt Nam là một đất nước có nền văn hóa lâu đời, rất đa dạng do có nhiều dân tộc cùng chung sống. Những giao thoa của các nền văn hóa bên ngoài, hòa nhập với văn hóa địa phương tạo nên những nét độc đáo của văn hóa và tín ngưỡng Việt Nam.

Điểm nổi bật cuối cùng đó là sự an toàn. Đây là một yếu tố tối quan trọng trong việc lựa chọn điểm đến của du khách. Với những hình ảnh của tổng thống Nga Dmitry Medvedev đi bộ từ hồ Gươm về khách sạn, tổng thống Mỹ Bill Clinton đi dạo quanh hồ Gươm đã đủ minh chứng cho điều này đối với du khách quốc tế. bên cạnh đó Việt Nam đã tổ chức thành công nhiều hội nghị quốc tế lớn như APEC 14, ASEAN 17, ASEM 9...

Trải nghiệm "made in Vietnam"

Xét về vẻ đẹp tự nhiên, giá trị văn hóa, Việt Nam hoàn toàn không thua kém các nước có ngành du lịch phát triển như Singapore, Thái Lan, Malaysia... Nhưng theo số liệu năm 2009, tỷ trọng đóng góp cho GDP của ngành du lịch Việt Nam chỉ ở mức 4,25%, trong khi đó con số này ở Malaysia là 14,6%, còn ở Thái Lan là 10,06%. Một trong những nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự nghèo nàn sản phẩm du lịch của chúng ta.

Nếu dạo quanh một vòng các công ty du lịch, chúng ta dễ dàng nhận thấy các tour đều na ná giống nhau và chủ yếu tập trung vào loại hình du lịch đại chúng theo những chương trình tham quan ngắm cảnh chung chung.

Mấy thập niên trở lại đây nhu cầu đi du lịch của khách quốc tế đã thay đổi rất nhiều. Họ không chỉ muốn đến và quan sát mà họ còn muốn có những trải nghiệm thực tế, có những đóng góp nhất định cho vùng đất họ tới. Chính vì vậy, nhu cầu của khách quốc tế đối với các sản phẩm du lịch chuyên biệt như du lịch khám phá thiên nhiên, du lịch thể thao, du lịch từ thiện...là rất lớn. Trong khi đó các chương trình loại này tại Việt Nam thực sự là hàng hiếm.

Cùng với đó là sự nghèo nàn về các sản phẩm đi kèm. Việt Nam có hàng trăm làng nghề truyền thống rải rác trên cả nước nhưng khách du lịch quốc tế rất khó tìm ra được được một món quà lưu niệm "Made in Vietnam". Ví dụ điển hình là ngay tại làng lụa nổi tiếng Vạn Phúc, đến người Việt còn phải truyền nhau "bí kíp" để không mua phải hàng Trung Quốc chứ đừng nói là khách du lịch từ nơi khác đến. Có thể nói chúng ta thiếu các sản phẩm đặc trưng, nếu có thì hàng thật làm tại Việt Nam cũng thua kém về mẫu mã chất lượng so với hàng nhái nhập từ các bạn nước láng giềng. Những điều này lý giải một phần tại sao du khách quốc tế đến Việt Nam lại tiêu dùng ít hơn so với khi đến các nước khác (một khách tới Thái Lan bỏ ra trên dưới 500 USD để mua sắm, thì tại Việt Nam chỉ dừng lại không quá 100 USD).

Để phát triển du lịch tại Việt Nam xây dựng một chiến lược sản phẩm du lịch là điều vô cùng quan trọng và rõ ràng, đa dạng hóa sản phẩm là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Trước tiên, Việt Nam cần biết mình có những gì bằng cách thống kê lại nguồn tài nguyên du lịch trên cả nước như:

- Tài nguyên thiên nhiên

- Tài nguyên nhân văn

- Tài nguyên đã và đang được khai thác.

- Tài nguyên chuẩn bị đưa vào khai thác.

- Tài nguyên còn nguyên sơ chưa đưa vào sản phẩm du lịch.

Tiếp nữa là thống kê về nguồn cơ sở hạ tầng phục vụ cho du lịch như cơ sở lưu trú, phương tiện giao thông, nguồn lao động, các sản phẩm giải trí riêng lẻ (ví dụ như sân golf, trung tâm thể thao, các câu lạc bộ...).

Sau đó, như một người đi buôn chúng ta cần biết thị trường đang cần gì, sẽ cần gì, các đối thủ của mình đang làm gì...

Vấn đề là bộ phận cung cấp các sản phẩm du lịch trên thị trường là các công ty du lịch chứ không phải là Tổng cục du lịch, trong khi đó phần lớn các công ty du lịch ở Việt Nam là những công ty vừa và nhỏ thậm chí là "siêu nhỏ"; vì vậy việc điều tra, nghiên cứu, thu thập thông tin về thị trường của các công ty này rất hạn chế. Điều này đặt ra yêu cầu cần phải xây dựng một hệ thống thông tin cho ngành du lịch chuyên cung cấp những thông tin mới nhất về thị trường du lịch trong và ngoài nước, các xu hướng du lịch mới trên thế giới, chính sách phát triển du lịch của các quốc gia... Tất cả các thông tin này phải được cập nhật và công bố rộng rãi để trên cơ sở đó, các công ty du lịch có thể liên kết nhiều nguồn lực nhằm sáng tạo ra các sản phẩm mới vừa mang đặc trưng của Việt Nam vừa phù hợp với thị hiếu của khách du lịch.

Mỗi giai đoạn, một sản phẩm

Việc phát triển các sản phẩm cũng phải theo một lộ trình nhất định để Việt Nam có thể ghi dấu ấn của riêng mình. Cho một chiến lược 10 năm, lộ trình này có thể chia làm 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Ba năm đầu tiên: "Việt Nam, điểm đến của thời đại toàn cầu hóa" với các sản phẩm thuộc loại hình du lịch MICE.

MICE là loại hình du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, tổ chức sự kiện, du lịch khen thưởng. MICE là thị trường được đánh giá là tạo doanh thu lớn cho ngành du lịch của một nước, nhờ đối tượng khách nhiều, tập trung và chi tiêu cao. So với khách đi lẻ, khách đi nhóm, thì khách du lịch của MICE được xem là khách hạng sang, chủ yếu là các doanh nhân, chính khách... sẵn sàng chi để thưởng thức những dịch vụ cao, tiện ích tốt và sản phẩm đắt tiền. Bên cạnh đó, bằng việc tận dụng các hoạt động bên lề các sự kiện chúng ta sẽ giới thiệu được các loại hình du lịch khác (như du lịch nghỉ dưỡng, du lịch tham quan...) của Việt Nam tới khách hàng mục tiêu.

Điều quan trọng hơn là việc định hướng phát triển loại hình du lịch MICE sẽ khuyến khích hoạt động đầu tư vào cơ sở vật chất, nguồn nhân lực cho du lịch từ cả nhà nước lẫn khu vực tư nhân. Ví dụ việc đăng cai tổ chức các sự kiện lớn như ASEM 5 (2004), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm 2006, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN 17 năm 2010...đã khiến cho đầu tư vào xây dựng phát triển mạnh mẽ đồng thời xác lập vị trí của Việt Nam trên bản đồ du lịch thế giới. Ngoài ra chuẩn bị cho các sự kiện như thế này là cách nhanh nhất để cải thiện mối liên kết hành động giữa các cơ quan ban ngành, giữa nhà nước và người dân (một trong những mặt yếu kém đang cản trở sự phát triển của du lịch Việt Nam). Những điều này sẽ là tiền đề tốt để phát triển ngành du lịch trong các giai đoạn tiếp theo.

Giai đoạn 2: Ba năm tiếp sau "Truyền cảm hứng trên mỗi bước đường của bạn, truyền cảm hứng cho mỗi nụ cười của bạn".

Đây là giai đoạn tập trung thúc đẩy các sản phẩm thuộc loại hình du lịch thiên nhiên. Bên cạnh việc tiếp tục khai thác các sản phẩm đang là thế mạnh như du lịch biển, du lịch sinh thái, cần sáng tạo ra các tour mang tính chất chuyên biệt như du lịch quan sát đời sống các loài (như chim, bướm), du lịch mạo hiểm (đi bộ trong rừng, chinh phục các đỉnh núi, khám phá các hang động)...

Giai đoạn 3: Các năm cuối "Việt Nam, mỗi sự khác biệt- một nét độc đáo" tập trung phát triển các sản phẩm du lịch nhân văn (như du lịch làng nghề, du lịch văn hóa tham quan các di tích văn hóa lịch sử, du lịch từ thiện).

Theo thống kê của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, hiện nay nước ta có khoảng hơn 2000 làng nghề thủ công, thuộc 11 nhóm nghề chính như: sơn mài, gốm sứ, thêu ren, mây tre đan, cói, dệt, giấy, tranh dân gian, gỗ, đá.... Điểm chung của các làng nghề là thường nằm trên trục giao thông, cả đường bộ lẫn đường sông, đặc điểm này được hình thành từ xưa, giúp các làng nghề có thể dễ dàng luân chuyển hàng đi các nơi tiêu thụ. Đây cũng là điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng các tour, tuyến du lịch. Ngoài những lợi thế như cảnh quan thiên nhiên, vị trí địa lý, nét văn hoá đặc sắc, các làng nghề truyền thống còn có sức hút đặc biệt bởi mỗi làng lại gắn với một vùng văn hoá hay một hệ thống di tích lịch sử.

Ngoài các tour du lịch đơn thuần, chúng ta có thể sáng tạo ra các tour du lịch mang tính chất từ thiện hoặc có ý nghĩa xây dựng ví dụ như tham gia giảng dạy hoặc xây dựng tại các trường vùng cao, tour làm từ thiện tại các vùng hay bị thiên tai tàn phá...; bởi hiện nay một trong những xu hướng mới của khách du lịch thế giới là họ muốn góp phần xây dựng vào cuộc sống cho người dân vùng đất họ tới.

Việc mỗi giai đoạn một chủ đề không phải là trong giai đoạn này chúng ta chỉ cung cấp sản phẩm loại hình này mà bỏ quên các loại hình khác mà tùy theo tinh thần của từng giai đoạn mà ta tập trung phát triển từng nhóm đặc trung. Song song với đó vẫn phải tiến hành các hoạt động xúc tiến cho các loại hình khác.

Sự thay đổi theo từng giai đoạn này có thể nói là tạo những nét nhấn nhá trong bức tranh tổng thể du lịch Việt Nam nhằm hấp dẫn du khách trên nhiều phương diện. Nếu lần này tôi đến để chiêm ngưỡng pháo hoa trong cuộc thị "Pháo hoa thế giới" thì lần sau tôi sẽ trở lại để khám phá thiên nhiên hoang dã hay hoặc lịch sử vùng đất này. Có như vậy Việt Nam mới luôn giữ được hình ảnh tươi mới, phong phú và đa dạng trong mắt du khách.

Phần 3 : Du lịch cùng thần tượng: Tại sao không?

Phần 3 : Du lịch cùng thần tượng: Tại sao không?

Một website thông minh, hấp dẫn, một "hot boy" có sức hút làm nhân vật đại diện cho du lịch. Đó là những chiến lược hiệu quả và rất thực tế để quảng bá du lịch quốc gia.

"Ảo" còn hay hơn thật

Với sức lan tỏa mạnh mẽ và chi phí thấp hơn nhiều so với marketing kiểu truyền thống, Internet chắc chắn là một kênh truyền thông hiệu quả để quảng bá du lịch ra thế giới.

Nắm bắt được xu thế này, nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan... đã xây dựng các website du lịch sống động, đầy ắp thông tin, tiện ích và đa ngôn ngữ. Thậm chí, website của du lịch Thái có tới 34 ngôn ngữ khác nhau.

Tìm kiếm trên Google về du lịch Việt Nam cho khoảng hơn 2,5 triệu kết quả nhưng không có một trang web nào, kể cả trang của Tổng cục Du lịch đủ sức hấp dẫn.

Website của du lịch Việt cần thay đổi theo hướng hỗ trợ tối đa người dùng về hình ảnh và thông tin các gói sản phẩm và các điểm đến, được phân theo từng chủ đề như văn hóa, lịch sử, ẩm thực... Một điều đặc biệt hữu ích đối với du khách là hệ thống "Đường dây nóng" 24/24 nhằm đáp ứng mọi nhu cầu thắc mắc của khách hàng. Điều này sẽ giúp các du khách phần nào thỏa cơn khát thông tin và tò mò trong quá trình lựa chọn điểm đến.

Vì mỗi du khách có những nhu cầu khác nhau nên website du lịch Việt Nam phải đủ thông minh và đa dạng để có thể cung cấp thông tin cho người dùng dưới nhiều hình thức.

Chẳng hạn như các catalogue trực tuyến cho phép tra cứu thông tin và thể tải các gói hình ảnh này về để sử dụng như wallpaper và themes trên máy tính hoặc điện thoại. Những bức ảnh này được xếp thành các chủ đề như du lịch biển, du lịch văn hóa, du lịch lịch sử hay theo các mùa trong năm như Xuân, Hạ, Thu, Đông, lễ Tết. Đồng thời, nên có ứng dụng "Việt Nam - Lộ trình của bạn" cho phép người dùng xây dựng một lộ trình riêng với đầy đủ thông tin như điểm đến, hoạt động vui chơi giải trí, nơi ở lý tưởng, chi phí dự kiến...

Hà Nội qua ảnh panorama. Nguồn: http://hanoi.panoram

Nếu như những tấm hình không làm thỏa cơn khát tìm kiếm và tò mò của những người yêu khám phá, thì công nghệ Panorama sẽ là sự lựa chọn tuyệt vời không chỉ cho những người yêu du lịch mà còn dành cho những người yêu công nghệ. Đây là một trong những công nghệ chụp hình góc rộng mới, hiện đại nhất trên thế giới, cho phép người xem quan sát nội dung chụp rộng hơn mắt thường quan sát. Ứng dụng công nghệ Panorama vào du lịch để tạo nên những bức ảnh xoay 360 độ với  độ phân giải cao có thể zoom vào từng chi tiết của điểm du lịch, từ đó giúp khách du lịch có cái nhìn rõ hơn về điểm đến và có những giây phút thú vị bên cạnh công nghệ mới này.

Đối với mỗi tỉnh thành trên cả nước, chúng tôi sẽ chọn ra 10 địa điểm du lịch trọng điểm để thử nghiệm sử dụng công nghệ Panorama để quảng bá và giới thiệu trên website Du lịch Việt Nam. Trong tương lai, có thể áp dụng công nghệ này phổ biến hơn và thay đổi hình ảnh theo các giai đoạn quảng bá du lịch Việt Nam.

Để đáp ứng nhu cầu thông tin cập nhật của nhóm khách hàng trẻ, hệ thống mạng xã hội như Facebook, Twitter, YouTube, Flickr... như một kênh quảng bá mang tính cập nhật thông tin đa chiều cao. Một mặt, các mạng xã hội giúp cập nhật những thông tin mới nhất về du lịch Việt Nam như clip, hình ảnh, chương trình sự kiện cho du khách bốn phương.

Mặt khác, đây cũng sẽ là kênh để du khách có thể giao lưu, bày tỏ quan điểm, chia sẻ  những kinh nghiệm cũng như thắc mắc cần giải đáp về du lịch Việt Nam. Thông qua kênh mạng xã hội này, những người làm du lịch Việt Nam có thể có được những thông tin phản hồi của du khách trên khắp thế giới để kịp thời nắm bắt tình hình, xu thế, mong muốn của họ trong việc đi du lịch.

Du lịch cùng thần tượng

Năm 2009, khi ngành công nghiệp không khói bị sụt giảm thảm hại do ảnh hưởng suy thoái kinh tế toàn cầu và những bất ổn chính  trị trong nước, Tổng cục Du lịch Thái Lan đã có một nước cờ rất khôn ngoan khi chọn "hot boy" Nichkhun, ca sỹ 21 tuổi của ban nhạc đình đám 2PM của Hàn Quốc, làm gương mặt đại diện cho du lịch nước mình.

Sinh ra ở Mỹ trong một gia đình người Thái, đã từng học phổ thông ở Thái, có thể nói tiếng Anh, tiếng Thái, tiếng Hàn Quốc và đang học tiếng Trung Quốc, trẻ trung, quyến rũ và nổi tiếng khắp châu Á, Nichkhun xứng đáng là con át chủ bài trong chiến dịch thu hút khách du lịch trẻ tới Thái Lan trong những kỳ nghỉ ngắn ngày vui vẻ.

Ca sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng góp phần quan trọng quảng bá hình ảnh đất nước.

Với khẩu hiệu "Đến Thái thôi! Tạm nghỉ nào!" (Come to Thailand; Let's take a break), chàng ca sỹ thần tượng này đã xuất hiện trong những video quảng bá với hình ảnh Nichkhun chơi golf, ăn tôm hùm, tập boxing Thái hay té nước trong lễ hội truyền thống.

Kết quả thật khả quan khi du lịch Thái đang dần hồi phục trong năm 2010, một phần nhờ hình ảnh trẻ trung, cuốn hút của một trong những ca sỹ đang nổi nhất ở châu Á.

Cùng chung ý tưởng sử dụng thần tượng, Hàn Quốc lại sản xuất bộ phim "Một ngày không thể quên ở Hàn Quốc" với dàn sao cực "khủng". Không có nội dung gì đặc biệt, bộ phim chỉ "khoe" những cảnh đẹp hút hồn và các món ăn hấp dẫn của xứ sở kim chi.

Đó là những "chiêu" mà Việt Nam hoàn toàn có thể học hỏi và áp dụng trong chiến lược quảng bá du lịch. Chẳng hạn như với gương mặt đại diện, tiêu chí chọn lựa nên là những người nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng lớn trên thế giới, đặc biệt ở các thị trường mục tiêu chính. Người đại diện thực hiện các clip quảng cáo, thực hiện các photobook cho du lịch Việt Nam, đồng thời cũng là phát ngôn viên cho Du lịch Việt Nam trong các cuộc triển lãm, hội chợ quốc tế. Hình ảnh đại diện cho du lịch Việt Nam sẽ được tổ chức sinh nhật (hoặc các dịp kỷ niệm) hàng năm cùng bạn bè và người thân tại một điểm đến bất kỳ tại Việt Nam, và được sử dụng miễn phí những sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như sản phẩm thủ công mỹ nghệ, nông sản...

Ngược lại, Việt Nam có quyền sử dụng hình ảnh của đại diện trong tất cả các ấn phẩm quảng bá du lịch Việt Nam trong thời gian hợp đồng. Mỗi sự kiện hình ảnh đại diện tham gia, Việt Nam có quyền gắn poster quảng bá du lịch Việt Nam ở đó. Trong mỗi giai đoạn quảng bá khác nhau, Việt Nam có thể thuê các hình ảnh đại diện khác nhau sao cho phù hợp với hình ảnh định vị cho du lịch nước nhà.

Trong vòng 9 năm, có thể thực hiện 5 bộ phim về du lịch tương ứng với các giai đoạn định vị như MICE, du lịch khám phá và du lịch văn hóa. Các bộ phim này sẽ được đưa lên YouTube, Facebook, Twitter của du lịch Việt Nam và sẽ được chiếu và phát DVD miễn phí tại các sân bay quốc tế, để mỗi người nước ngoài, mỗi người con Việt đều có thể trở thành đại sứ thiện chí về du lịch tại nước ngoài.

Nguồn : VEF