Mạng xã hội: Gà vàng hay bong bóng?

Mang_xa_hoiCác nhà đầu tư đang ồ ạt lao vào các mạng xã hội (MXH) để tranh thủ hưởng lợi từ những con gà đẻ trứng vàng này.

Năm 2010, Facebook củng cố sự thống trị của mình trong lĩnh vực MXH: số lượng thành viên đã vượt qua cột mốc 500 triệu, doanh thu nhiều khả năng đạt khoảng 2 tỷ USD.

Cùng với Facebook, những trang mạng khác như: Zynga, Twitter, The Huffington Post (AOL) và Quora được coi là những cái tên tạo nên “Làn sóng internet thứ hai” đang bùng nổ trên toàn cầu.

Thậm chí, sự phát triển của MXH cũng lôi kéo người khổng lồ Google với một dự án phát triển một mạng mới Google Me - được cho là đối thủ cạnh tranh xứng tầm với Facebook.

Phần lớn doanh thu của MXH đến từ quảng cáo. Lợi nhuận từ quảng cáo trên internet từ 2 tỷ USD trong năm 1998 đã lên đến bình quân 8 tỷ USD/năm hiện nay.

Với tiềm năng này, Facebook còn được định giá tới 234 tỷ USD vào năm 2015. Ngoài quảng cáo, MXH có thể có nguồn thu mới từ việc phát triển thành cổng thương mại điện tử...

Công ty nghiên cứu thị trường IDC dự báo nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ chuyển sang MXH để gia tăng sự hiện diện trên mạng, đồng thời cải thiện khả năng tìm kiếm, thu hút và giữ chân khách hàng mà không phải tốn kém chi phí xây dựng website truyền thống.

Hiện nay, các công ty MXH lớn như Facebook và LinkedIn đang tiến hành các bước niêm yết cổ phiếu lần đầu (IPO). Tháng 1/2011, Facebook nhận 500 triệu USD tiền mặt từ Goldman Sachs và một nhà đầu tư Nga. Goldman Sachs, một ngân hàng đầu tư, đánh giá Facebook đạt 50 tỷ USD.

Dù chưa niêm yết nhưng cổ phiếu của Facebook và Twitter được săn lùng ráo riết trên thị trường không chính thức. Trên SharesPost, một nhà đầu tư có thể mua các lô 1.000 hoặc 1.500 cổ phiếu Facebook với giá khoảng 25 - 38 USD/cổ phiếu, tính ra giá trị của mạng này lên từ 57 - 86 tỷ USD!

Giá của Twitter từ 20 - 24 USD/cổ phiếu, ước tính Twitter có giá 3,7 tỷ USD sau đợt tăng vốn vào tháng 12 và có thể leo lên mức 5,4 tỷ USD.

Những khoản đầu tư trên cho thấy tiềm năng có thật của những MXH ảo. Mặc dù vậy, nhiều nhà phân tích, gồm cả tỷ phú lừng danh Warren Buffett, đều tin rằng các MXH đã được đánh giá cao quá mức.

Buffett đã khuyên các nhà đầu tư nên thận trọng vì rất khó để đánh giá các công ty MXH. Sẽ có một số hãng thắng lớn, và những hãng khác được ăn theo. Ezra Gottheil, một nhà phân tích của Technology Business Research, khuyến cáo các nhà đầu tư phải thận trọng trước mạng xã hội:

“Đó là một ngành kinh doanh dễ biến động. Một số hãng thắng lớn hiện nay, như Facebook, có thể vững vàng và sẽ mạnh trong một thời gian dài. Tuy nhiên, thời gian mà người dùng yêu thích và sử dụng những trang MXH này có thể biến mất khi những cái mới hơn xuất hiện trên internet. Và tất cả những cái mới đều chứa rủi ro cao”.

Ngoài ra, các nhà phân tích đều cho rằng, đây là ngành kinh doanh vẫn còn non trẻ, chưa chín muồi và vẫn còn rất nhiều điều cần làm để xây dựng niềm tin nơi người dùng.

Quan trọng hơn, vẫn còn khoảng cách xa giữa việc có ý tưởng và thực hiện ý tưởng trong một cộng đồng mạng phát triển nhanh chóng hiện nay.

Mặc dù vậy, sự phát triển dữ dội của các MXH vẫn có thể khiến các nhà đầu tư “nhắm mắt” lao vào, coi đây là một ván bài năm ăn, năm thua.

Hà Cúc - DNSG