Cửa hàng tiện lợi: Chững, chậm và chờ

cuahangtienloiCác nhà kinh doanh chuỗi cửa hàng tiện lợi (convenience store) tại Việt Nam đang thận trọng trong chiến lược mở rộng lẫn lựa chọn khách hàng mục tiêu.

Chậm cho chắc

Là một trong số 4 nhà phát triển chuỗi cửa hàng tiện lợi hàng đầu Nhật Bản, Ministop đã mở chuỗi bán lẻ đầu tiên vào tháng 12/2011. Nếu so với kế hoạch, chuỗi bán lẻ này đã khai trương trễ hơn 6 tháng.

Đại diện của Ministop khi đó cho biết, trong vòng hai tháng, sẽ phát triển 12 cửa hàng. Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, Ministop chỉ mới khai thác hai cửa hàng (tại Nguyễn Đình Chiểu, Q.3 và Bùi Viện, Q.1). 

Trên thực tế, không chỉ Ministop mà một thương hiệu khác là FamilyMart cũng có những bước đi chậm hơn kế hoạch. Ông Hashimoto Yuji, Trưởng phòng Xây dựng và Phát triển cửa hàng Công ty TNHH FamilyMart Việt Nam (liên doanh giữa tập đoàn Phú Thái - chiếm 51%, với Tập đoàn Itochu 5% và phần còn lại là Công ty TNHH Family, Nhật Bản), cho biết, trong năm nay, sẽ mở thêm 27 cửa hàng (hiện nay là 16) thay vì con số 50.

“Dự định mở 50 cửa hàng, nhưng sau khi nghiên cứu lại thị trường, chúng tôi nhận thấy, câu hỏi thường xuyên của khách hàng khi đến hệ thống FamilyMart là tại sao lượng hàng hóa trong cửa hàng lại ít như vậy? Có thể người tiêu dùng Việt Nam đã quá quen với mô hình của CoopMart hay BigC, một siêu thị với nhiều loại sản phẩm.

Do đó, để tăng mức độ nhận biết về mô hình, nhà phát triển cần có thời gian. Hơn nữa, những cửa hàng mở ra phải buôn bán được và đảm bảo thời gian thu hồi vốn nhanh”, ông Hashimoto Yuji nói. 

Còn bà Hồ Hy Minh, Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Vòng Tròn Đỏ, nhà phát triển chuỗi cửa hàng tiện lợi Circle K, cũng dẫn giải, trong giai đoạn 2009-2011, Circle K dự kiến sẽ phát triển 100 cửa hàng nhưng do việc tìm kiếm mặt bằng không mấy thuận lợi nên con số chỉ còn 20 và trong năm nay sẽ đạt hơn 40 cửa hàng (ở TP.HCM lẫn TP.Vũng Tàu). 

Nói về vấn đề mở rộng, ông Hashimoto Yuji nhấn mạnh, tuy tiềm năng tăng trưởng của ngành này tại Việt Nam đạt trên 50%/năm, nhưng so với Thái Lan, những quy định pháp lý của Việt Nam (Luật ENT: về kiểm tra nhu cầu kinh tế khi mở điểm bán lẻ thứ hai trên cùng địa bàn) vẫn còn nhiều ràng buộc, nên muốn đẩy mạnh cũng không phải chuyện dễ dàng.

Theo đó, họ phải mất 2 năm mới xin được giấy phép công ty liên doanh. Đó là lý do tại sao số lượng cửa hàng FamilyMart tại Việt Nam chỉ đứng thứ 6 trong số 7 thị trường mà nhà đầu tư Nhật Bản này nhảy vào.

Định vị lại thị trường

Không dừng lại ở câu chuyện thay đổi con số, các nhà đầu tư chuỗi cửa hàng tiện lợi đang ra sức chia lại từng phân khúc khách hàng. Điều này quyết định cơ cấu hàng hóa trong từng chuỗi lẫn vị trí mà nhà đầu tư muốn phát triển.

Ông Hashimoto Yuji, cho biết, cách đây 2 năm, khi mở cửa hàng đầu tiên tại 69, Nguyễn Khắc Nhu (Q.1), đã gặp phải nhiều ý kiến nghi ngờ từ công ty mẹ bên Nhật, bởi khách nước ngoài ít ai biết tên đường này.

“Tuy nhiên, ngay từ đầu, FamilyMart Việt Nam đã nhắm đến khách hàng là người tiêu dùng nội địa, nên khu vực đông dân cư sẽ phù hợp với bài toán kinh doanh và tăng sự nhận biết về thương hiệu”, đại diện Công ty FamilyMart Việt Nam giải thích. 

Còn đối tượng khách mà Circle K hướng đến là khách du lịch, người nước ngoài đang sống tại Việt Nam, giới trẻ... nên vị trí mà Circle K chọn là khu vực trung tâm. Đây cũng là lý do để giải thích cho việc vừa qua Circle K phải đóng một cửa hàng nằm đối diện Bệnh viện Gia Định (đường Nơ Trang Long, Q.Bình Thạnh) vì mô hình này không hợp với người bản địa.

Ngoài ra, hồi giữa năm 2011, Circle K cũng đã hợp tác với Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil) để tạo ra mô hình cửa hàng tiện lợi đi kèm với cây xăng, một mô hình khá phổ biến tại Campuchia. 

Là người “đi sau” trong thị trường này, Công ty TNHH Tiếp thị Gia đình (TTGĐ) cũng đã nghiên cứu và chọn một nhóm đối tượng khách hàng riêng. Đại diện công ty này cho biết, chuỗi cửa hàng TTGĐ Foods nhắm đến những người phụ nữ hiện đại bận rộn với công việc và không có nhiều thời gian dành cho việc bếp núc.

Chính vì vậy, các sản phẩm được nấu chín (khi sử dụng chỉ cần làm nóng), thực phẩm đã làm sẵn và tẩm ướp, hàng tiêu dùng nhập khẩu... là ưu tiên trong chuỗi. Do đi vào phân khúc này, nên 2 cửa hàng đầu tiên của TTGĐ được đặt tại tòa nhà Kumho Asiana (Q.1) và Cộng Hòa (Q.Tân Bình).

Đại diện công ty này còn cho hay, đầu tháng 5, sẽ mở tiếp cửa hàng thứ 3 tại chung cư cao cấp Xi Riverview (Q.2) và siêu thị thứ 4 cũng ra mắt vào cuối năm nay. Trung bình mỗi năm, TTGĐ sẽ dự kiến mở thêm 2–3 cửa hàng; tập trung chủ yếu ở khu dân cư cao cấp.

Tốc độ mở rộng của một số nhà phát triển chuỗi cửa hàng tiện lợi:

- Circle K: Năm 2012, sẽ nâng số lượng cửa hàng lên hơn 40, chủ yếu tại TP.HCM và Vũng Tàu. 

- FamilyMart: Trong năm 2012, mở 27 cửa hàng để nâng tổng số lên 43 cửa hàng. 

- Ministop: hiện có hai cửa hàng.

- TTGĐ Foods: 2 cửa hàng, trong năm 2012, sẽ nâng thành 4 và trung bình mở 2–3 cửa hàng/năm.

* Chi phí xây dựng: Nếu giá thuê mặt bằng hợp lý (đây là chi phí lớn nhất) thì việc thu hồi vốn không mất nhiều thời gian, thường khoảng 1-2 năm. Chi phí xây dựng cửa hàng tùy thuộc vào từng loại diện tích (38.000 USD/cửa hàng 4m chiều ngang; 8m - 60.000 - 70.000USD). Cửa hàng tiện lợi thường có diện tích tối thiểu là 80m2.

 HÀN NGUYÊN

Theo DNSG